Kinh Ānanda Một Đêm Lành

---

Tôi nghe như vầy.

Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ), trong rừng Jeta (Kỳ-đà), tại tịnh xá của Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Độc).

Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda (A-nan) đang chỉ dẫn, khuyến khích, sách tấn và làm cho hoan hỷ các tỳ-kheo trong giảng đường bằng một bài pháp thoại, giảng phần tóm tắt và phần phân tích về người có một đêm lành.

Rồi vào buổi chiều, Đức Thế Tôn từ chỗ độc cư đứng dậy, đi đến giảng đường. Đến nơi, Ngài ngồi xuống chỗ đã soạn sẵn.

Ngồi xuống rồi, Đức Thế Tôn gọi các tỳ-kheo:

"Này các tỳ-kheo, ai đã chỉ dẫn, khuyến khích, sách tấn và làm cho hoan hỷ các tỳ-kheo trong giảng đường bằng một bài pháp thoại, đã giảng phần tóm tắt và phần phân tích về người có một đêm lành?"

"Bạch Thế Tôn, Tôn giả Ānanda đã chỉ dẫn, khuyến khích, sách tấn và làm cho hoan hỷ các tỳ-kheo trong giảng đường bằng một bài pháp thoại, đã giảng phần tóm tắt và phần phân tích về người có một đêm lành."

Rồi Đức Thế Tôn gọi Tôn giả Ānanda:

"Này Ānanda, ông đã chỉ dẫn, khuyến khích, sách tấn và làm cho hoan hỷ các tỳ-kheo bằng một bài pháp thoại, đã giảng phần tóm tắt và phần phân tích về người có một đêm lành như thế nào?"

Bạch Thế Tôn, con đã chỉ dẫn, khuyến khích, sách tấn và làm cho hoan hỷ các tỳ-kheo bằng một bài pháp thoại, đã giảng phần tóm tắt và phần phân tích về người có một đêm lành như vầy:

"Chớ có quay về với quá khứ,

chớ có mong đợi tương lai.

[Chú thích của người dịch: "Mong đợi" (paṭikaṅkhe) ở đây không có nghĩa là mọi sự chờ đợi đều xấu; điều bài kệ nhắm tới là sự chờ đợi phát xuất từ lòng tham, mong các uẩn của mình trong tương lai được như ý. Phần phân tích ngay dưới sẽ nói rõ nghĩa ấy.]

Cái gì đã qua thì đã bỏ lại,

tương lai thì chưa tới;

và pháp nào đang có mặt,

thì thấy rõ ở từng chỗ, từng chỗ;

cái không lay chuyển, không dao động:

biết rõ điều ấy, hãy vun bồi nó.

Ngay hôm nay, hãy tinh cần làm việc cần làm,

ai mà biết cái chết có đến vào ngày mai?

Vì chẳng có sự mặc cả nào

với thần Chết cùng đạo quân hùng hậu của nó.

Ai sống như vậy, tinh cần,

không mệt mỏi cả ngày lẫn đêm,

người ấy thật được gọi là người có một đêm lành —

bậc hiền triết an tịnh ấy tuyên bố như vậy."

Và này các hiền giả, thế nào là quay về với quá khứ?

[Chú thích: Từ đây, Ānanda lặp lại phần phân tích y như trong bài kinh trước, MN 131.]

Vị ấy nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có sắc như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có thọ như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có tưởng như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có hành như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có thức như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Này các hiền giả, đó là cách quay về với quá khứ.

Và này các hiền giả, thế nào là không quay về với quá khứ?

Vị ấy nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có sắc như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có thọ như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có tưởng như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có hành như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có thức như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Này các hiền giả, đó là cách không quay về với quá khứ.

Và này các hiền giả, thế nào là mong đợi tương lai?

Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có sắc như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có thọ như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có tưởng như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có hành như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có thức như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Này các hiền giả, đó là cách mong đợi tương lai.

Và này các hiền giả, thế nào là không mong đợi tương lai?

Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có sắc như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có thọ như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có tưởng như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có hành như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có thức như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Này các hiền giả, đó là cách không mong đợi tương lai.

Và này các hiền giả, thế nào là bị lay chuyển giữa các pháp đang có mặt?

Ở đây, này các hiền giả, kẻ phàm phu không nghe Pháp, chưa từng thấy các bậc thánh, không hiểu biết và không được huấn luyện trong Pháp của các bậc thánh; chưa từng thấy những bậc chân nhân, không hiểu biết và không được huấn luyện trong Pháp của những bậc chân nhân.

Vị ấy coi sắc là tự ngã, coi tự ngã là có sắc, coi sắc ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong sắc;

[Chú thích của người dịch: Năm uẩn là năm nhóm tạo nên cái ta gọi là "tôi": sắc (thân và vật chất), thọ (cảm giác dễ chịu, khó chịu hoặc trung tính), tưởng (nhận biết và ghi nhớ), hành (các ý muốn và quyết định), thức (sự nhận biết qua giác quan và tâm). Bốn cách nhìn trong đoạn này là bốn kiểu đồng nhất mình với uẩn ấy.]

Vị ấy coi thọ là tự ngã, coi tự ngã là có thọ, coi thọ ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong thọ;

Vị ấy coi tưởng là tự ngã, coi tự ngã là có tưởng, coi tưởng ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong tưởng;

Vị ấy coi hành là tự ngã, coi tự ngã là có hành, coi hành ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong hành;

---

Vị ấy coi thức là tự ngã, coi tự ngã là có thức, coi thức ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong thức.

Này các hiền giả, đó là cách bị lay chuyển giữa các pháp đang có mặt.

Và này các hiền giả, thế nào là không bị lay chuyển giữa các pháp đang có mặt?

Ở đây, này các hiền giả, vị thánh đệ tử đã nghe Pháp, đã thấy các bậc thánh, hiểu biết và khéo được huấn luyện trong Pháp của các bậc thánh; đã thấy những bậc chân nhân, hiểu biết và khéo được huấn luyện trong Pháp của những bậc chân nhân.

Vị ấy không coi sắc là tự ngã, không coi tự ngã là có sắc, không coi sắc ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong sắc;

Vị ấy không coi thọ là tự ngã, không coi tự ngã là có thọ, không coi thọ ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong thọ;

Vị ấy không coi tưởng là tự ngã, không coi tự ngã là có tưởng, không coi tưởng ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong tưởng;

Vị ấy không coi hành là tự ngã, không coi tự ngã là có hành, không coi hành ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong hành;

Vị ấy không coi thức là tự ngã, không coi tự ngã là có thức, không coi thức ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong thức.

Này các hiền giả, đó là cách không bị lay chuyển giữa các pháp đang có mặt.

"Chớ có quay về với quá khứ,

chớ có mong đợi tương lai.

Cái gì đã qua thì đã bỏ lại,

tương lai thì chưa tới;

và pháp nào đang có mặt,

thì thấy rõ ở từng chỗ, từng chỗ;

cái không lay chuyển, không dao động:

biết rõ điều ấy, hãy vun bồi nó.

Ngay hôm nay, hãy tinh cần làm việc cần làm,

ai mà biết cái chết có đến vào ngày mai?

Vì chẳng có sự mặc cả nào

với thần Chết cùng đạo quân hùng hậu của nó.

Ai sống như vậy, tinh cần,

không mệt mỏi cả ngày lẫn đêm,

người ấy thật được gọi là người có một đêm lành —

bậc hiền triết an tịnh ấy tuyên bố như vậy."

Bạch Thế Tôn, đó là cách con đã chỉ dẫn, khuyến khích, sách tấn và làm cho hoan hỷ các tỳ-kheo bằng một bài pháp thoại, đã giảng phần tóm tắt và phần phân tích về người có một đêm lành.

"Lành thay, lành thay, này Ānanda!

Thật lành thay, này Ānanda, ông đã chỉ dẫn, khuyến khích, sách tấn và làm cho hoan hỷ các tỳ-kheo bằng một bài pháp thoại, đã giảng phần tóm tắt và phần phân tích về người có một đêm lành."

[Chú thích của người dịch: Từ đây, Đức Thế Tôn lặp lại trọn vẹn bài kệ rồi đến phần phân tích, chỉ đổi cách gọi các tỳ-kheo thành cách gọi Ānanda. Pali ghi phần lặp lại này bằng lối lược đoạn; ở đây viết đủ từng câu.]

"Chớ có quay về với quá khứ,

chớ có mong đợi tương lai. Cái gì đã qua thì đã bỏ lại, tương lai thì chưa tới; và pháp nào đang có mặt, thì thấy rõ ở từng chỗ, từng chỗ; cái không lay chuyển, không dao động: biết rõ điều ấy, hãy vun bồi nó. Ngay hôm nay, hãy tinh cần làm việc cần làm, ai mà biết cái chết có đến vào ngày mai? Vì chẳng có sự mặc cả nào với thần Chết cùng đạo quân hùng hậu của nó. Ai sống như vậy, tinh cần, không mệt mỏi cả ngày lẫn đêm,

người ấy thật được gọi là người có một đêm lành —

bậc hiền triết an tịnh ấy tuyên bố như vậy."

Này Ānanda, thế nào là quay về với quá khứ? Vị ấy nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có sắc như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có thọ như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có tưởng như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có hành như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có thức như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Này Ānanda, đó là cách quay về với quá khứ.

Này Ānanda, thế nào là không quay về với quá khứ? Vị ấy nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có sắc như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có thọ như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có tưởng như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có hành như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Trong quá khứ, ta đã có thức như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Này Ānanda, đó là cách không quay về với quá khứ.

Này Ānanda, thế nào là mong đợi tương lai? Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có sắc như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có thọ như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có tưởng như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có hành như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có thức như thế này" và khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Này Ānanda, đó là cách mong đợi tương lai.

Này Ānanda, thế nào là không mong đợi tương lai? Vị ấy nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có sắc như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có thọ như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có tưởng như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có hành như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó; nghĩ: "Ước gì trong tương lai ta có thức như thế này" nhưng không khơi dậy lòng thích thú ở đó.

Này Ānanda, đó là cách không mong đợi tương lai.

Này Ānanda, thế nào là bị lay chuyển giữa các pháp đang có mặt? Ở đây, này Ānanda, kẻ phàm phu không nghe Pháp, chưa từng thấy các bậc thánh, không hiểu biết và không được huấn luyện trong Pháp của các bậc thánh; chưa từng thấy những bậc chân nhân, không hiểu biết và không được huấn luyện trong Pháp của những bậc chân nhân. Vị ấy coi sắc là tự ngã, coi tự ngã là có sắc, coi sắc ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong sắc; vị ấy coi thọ là tự ngã, coi tự ngã là có thọ, coi thọ ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong thọ; vị ấy coi tưởng là tự ngã, coi tự ngã là có tưởng, coi tưởng ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong tưởng; vị ấy coi hành là tự ngã, coi tự ngã là có hành, coi hành ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong hành; vị ấy coi thức là tự ngã, coi tự ngã là có thức, coi thức ở trong tự ngã, hoặc coi tự ngã ở trong thức.

Này Ānanda, đó là cách bị lay chuyển giữa các pháp đang có mặt.

Này Ānanda, thế nào là không bị lay chuyển giữa các pháp đang có mặt? Ở đây, này Ānanda, vị thánh đệ tử đã nghe Pháp, đã thấy các bậc thánh, hiểu biết và khéo được huấn luyện trong Pháp của các bậc thánh; đã thấy những bậc chân nhân, hiểu biết và khéo được huấn luyện trong Pháp của những bậc chân nhân. Vị ấy không coi sắc là tự ngã, không coi tự ngã là có sắc, không coi sắc ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong sắc; vị ấy không coi thọ là tự ngã, không coi tự ngã là có thọ, không coi thọ ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong thọ; vị ấy không coi tưởng là tự ngã, không coi tự ngã là có tưởng, không coi tưởng ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong tưởng; vị ấy không coi hành là tự ngã, không coi tự ngã là có hành, không coi hành ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong hành; vị ấy không coi thức là tự ngã, không coi tự ngã là có thức, không coi thức ở trong tự ngã, cũng không coi tự ngã ở trong thức.

Này Ānanda, đó là cách không bị lay chuyển giữa các pháp đang có mặt.

"Chớ có quay về với quá khứ,

chớ có mong đợi tương lai. Cái gì đã qua thì đã bỏ lại, tương lai thì chưa tới; và pháp nào đang có mặt, thì thấy rõ ở từng chỗ, từng chỗ; cái không lay chuyển, không dao động: biết rõ điều ấy, hãy vun bồi nó. Ngay hôm nay, hãy tinh cần làm việc cần làm, ai mà biết cái chết có đến vào ngày mai? Vì chẳng có sự mặc cả nào với thần Chết cùng đạo quân hùng hậu của nó. Ai sống như vậy, tinh cần, không mệt mỏi cả ngày lẫn đêm,

người ấy thật được gọi là người có một đêm lành —

bậc hiền triết an tịnh ấy tuyên bố như vậy."

Đức Thế Tôn nói như vậy.

---

Tôn giả Ānanda hoan hỷ, tán thán lời Ngài dạy.

Kinh Ānanda Một Đêm Lành, bài thứ hai, đã hoàn tất.