Đại Kinh Lõi Cây

---

Tôi nghe như vầy.

Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu), khi Devadatta (Đề-bà-đạt-đa) rời đi chưa được bao lâu.

[Chú thích: Devadatta là anh em họ của Đức Thế Tôn và là kẻ chống đối Ngài; sau khi xuất gia cùng một số người thân, ông đạt được thành tựu thiền định nhưng bị lợi dưỡng và danh vọng làm hư hoại. Ông tìm cách nắm lấy Tăng đoàn nhưng bị Đức Thế Tôn quở trách, mưu chia rẽ Tăng đoàn thất bại, và cuối cùng ông chết trong nhục nhã.]

Tại đó, Đức Thế Tôn nhân chuyện Devadatta mà gọi các tỳ-kheo:

Này các tỳ-kheo, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Vị ấy hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, tưởng mình đã toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy tự đề cao mình và hạ thấp người khác:

"Ta đây có lợi dưỡng, cung kính và danh vọng, còn các tỳ-kheo khác thì chẳng ai biết đến, không có uy thế."

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy say đắm, buông lung, rơi vào phóng dật; vì phóng dật nên sống trong khổ.

[Chú thích: Bản Hán tương ứng (EA 43.4) nói bài kinh này được giảng vào lúc Devadatta đang được thái tử Ajātasattu (A-xà-thế) cúng dường rất hậu.]

Này các tỳ-kheo, ví như có người cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây; gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi cây, người ấy bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ giác, bỏ qua vỏ trong, bỏ qua vỏ ngoài, rồi chặt cành lá mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây.

[Chú thích: Hãy so sánh sự tìm cầu cao quý trong Kinh Thánh Cầu (MN 26) và sự tìm con voi đực trong Tiểu Kinh Dấu Chân Voi (MN 27). Ở cả ba trường hợp, hình ảnh ví dụ đều nhấn mạnh rằng mục đích thì cụ thể và không thể thỏa hiệp, nên bài học là đừng dừng lại khi cuộc hành trình chưa thật sự hoàn tất.]

Một người có mắt sáng thấy vậy, sẽ nói rằng:

"Ông này thật không biết đâu là lõi cây, không biết gỗ giác, không biết vỏ trong, không biết vỏ ngoài, không biết cành lá.

Chính vì thế, ông này cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây mà lại bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ giác, bỏ qua vỏ trong, bỏ qua vỏ ngoài, chặt cành lá mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây.

Việc gì phải dùng lõi cây mới làm được, ông ấy sẽ không đạt được kết quả ấy."

Cũng vậy, này các tỳ-kheo, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Vị ấy hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, tưởng mình đã toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy tự đề cao mình và hạ thấp người khác: "Ta đây có lợi dưỡng, cung kính và danh vọng, còn các tỳ-kheo khác thì chẳng ai biết đến, không có uy thế."

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy say đắm, buông lung, rơi vào phóng dật; vì phóng dật nên sống trong khổ.

Này các tỳ-kheo, đây gọi là vị tỳ-kheo đã nắm lấy cành lá của đời sống phạm hạnh,

và dừng lại ở đó.

Này các tỳ-kheo, lại nữa, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Nhưng vị ấy không hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, cũng chưa toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật.

Nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được giới.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về giới ấy, tưởng mình đã toại nguyện.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy tự đề cao mình và hạ thấp người khác:

"Ta đây có giới, có phẩm hạnh tốt, còn các tỳ-kheo khác thì phá giới, có phẩm hạnh xấu."

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy say đắm, buông lung, rơi vào phóng dật; vì phóng dật nên sống trong khổ.

Này các tỳ-kheo, ví như có người cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây; gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi cây, người ấy bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ giác, bỏ qua vỏ trong, rồi chặt vỏ ngoài mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây.

Một người có mắt sáng thấy vậy, sẽ nói rằng:

"Ông này thật không biết đâu là lõi cây, không biết gỗ giác, không biết vỏ trong, không biết vỏ ngoài, không biết cành lá.

Chính vì thế, ông này cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây mà lại bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ giác, bỏ qua vỏ trong, chặt vỏ ngoài mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây;

việc gì phải dùng lõi cây mới làm được, ông ấy sẽ không đạt được kết quả ấy."

Cũng vậy, này các tỳ-kheo, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Nhưng vị ấy không hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, cũng chưa toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật.

Nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được giới.

---

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về giới ấy, tưởng mình đã toại nguyện.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy tự đề cao mình và hạ thấp người khác:

"Ta đây có giới, có phẩm hạnh tốt, còn các tỳ-kheo khác thì phá giới, có phẩm hạnh xấu."

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy say đắm, buông lung, rơi vào phóng dật; vì phóng dật nên sống trong khổ.

Này các tỳ-kheo, đây gọi là vị tỳ-kheo đã nắm lấy vỏ ngoài của đời sống phạm hạnh,

và dừng lại ở đó.

Này các tỳ-kheo, lại nữa, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Nhưng vị ấy không hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, cũng chưa toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được giới.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật.

Nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được định.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về định ấy, tưởng mình đã toại nguyện.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy tự đề cao mình và hạ thấp người khác:

"Ta đây có định, tâm nhất điểm, còn các tỳ-kheo khác thì không có định, tâm tán loạn."

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy say đắm, buông lung, rơi vào phóng dật; vì phóng dật nên sống trong khổ.

Này các tỳ-kheo, ví như có người cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây; gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi cây, người ấy bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ giác, rồi chặt vỏ trong mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây.

Một người có mắt sáng thấy vậy, sẽ nói rằng: "Ông này thật không biết đâu là lõi cây, không biết gỗ giác, không biết vỏ trong, không biết vỏ ngoài, không biết cành lá.

Chính vì thế, ông này cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây mà lại bỏ qua lõi cây, bỏ qua gỗ giác, chặt vỏ trong mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây.

Việc gì phải dùng lõi cây mới làm được, ông ấy sẽ không đạt được kết quả ấy."

Cũng vậy, này các tỳ-kheo, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Nhưng vị ấy không hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, cũng chưa toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được giới.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được định.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về định ấy, tưởng mình đã toại nguyện.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy tự đề cao mình và hạ thấp người khác:

"Ta đây có định, tâm nhất điểm, còn các tỳ-kheo khác thì không có định, tâm tán loạn."

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy say đắm, buông lung, rơi vào phóng dật; vì phóng dật nên sống trong khổ.

Này các tỳ-kheo, đây gọi là vị tỳ-kheo đã nắm lấy vỏ trong của đời sống phạm hạnh,

và dừng lại ở đó.

Này các tỳ-kheo, lại nữa, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Nhưng vị ấy không hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, cũng chưa toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật.

Nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được giới.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa toại nguyện.

---

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được định.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về định ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được tri kiến.

[Chú thích: Tri kiến đi cùng với thực tại đúng như nó là (yathābhūta) chỉ sự thấy bốn sự thật cao quý ở quả Dự lưu, nhưng tự thân tri kiến thì không có nghĩa kỹ thuật ổn định. Trường Bộ Kinh 2 nói tri kiến là sự thấy thân này cùng với thức của nó, dù đoạn ấy hiếm và Trung Bộ Kinh 77 lại không gọi đó là tri kiến. Những chỗ khác dùng từ này theo nhiều nghĩa, để chỉ một thứ hiểu biết tâm linh trong sáng và sâu hơn.]

Vị ấy hoan hỷ với tri kiến ấy, tưởng mình đã toại nguyện.

Vì tri kiến ấy, vị ấy tự đề cao mình và hạ thấp người khác:

"Ta đây sống với sự biết và thấy.

Còn các tỳ-kheo khác thì sống không biết, không thấy."

Vì tri kiến ấy, vị ấy say đắm, buông lung, rơi vào phóng dật; vì phóng dật nên sống trong khổ.

Này các tỳ-kheo, ví như có người cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây; gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi cây, người ấy bỏ qua lõi cây, rồi chặt gỗ giác mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây.

Một người có mắt sáng thấy vậy, sẽ nói rằng:

"Ông này thật không biết đâu là lõi cây, không biết gỗ giác, không biết vỏ trong, không biết vỏ ngoài, không biết cành lá.

Chính vì thế, ông này cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây mà lại bỏ qua lõi cây, chặt gỗ giác mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây.

Việc gì phải dùng lõi cây mới làm được, ông ấy sẽ không đạt được kết quả ấy."

Cũng vậy, này các tỳ-kheo, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Nhưng vị ấy không hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, cũng chưa toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được giới.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được định.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về định ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được tri kiến.

Vị ấy hoan hỷ với tri kiến ấy, tưởng mình đã toại nguyện.

Vì tri kiến ấy, vị ấy tự đề cao mình và hạ thấp người khác:

"Ta đây sống với sự biết và thấy, còn các tỳ-kheo khác thì sống không biết, không thấy."

Vì tri kiến ấy, vị ấy say đắm, buông lung, rơi vào phóng dật; vì phóng dật nên sống trong khổ.

Này các tỳ-kheo, đây gọi là vị tỳ-kheo đã nắm lấy gỗ giác của đời sống phạm hạnh,

và dừng lại ở đó.

Này các tỳ-kheo, lại nữa, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Nhưng vị ấy không hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, cũng chưa toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được giới.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được định.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về định ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được tri kiến.

Vị ấy hoan hỷ với tri kiến ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì tri kiến ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì tri kiến ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được sự giải thoát bất thời.

[Chú thích: Sự giải thoát bất thời (asamaya, nghĩa đen là không có thời hạn) là quả A-la-hán, khác với sự giải thoát tạm thời của định, thứ mà người ta có thể mất đi vì hạnh kiểm xấu như trường hợp Devadatta. Văn bản chép không nhất quán: chỗ này là vimokkha (giải thoát) còn dòng sau là vimutti, trong khi các bài kinh khác luôn dùng vimutti; có lẽ khi các thành tựu này được đưa vào phẩm Vimokkha của Paṭisambhidāmagga thì chúng được đổi tên cho hợp văn mạch, rồi chú giải dẫn lại bằng vimokkha khiến văn bản bị lẫn. Ở đây dịch theo cách đọc vimutti, tuy cách đọc nào cũng không làm khác nghĩa thực hành.]

---

Này các tỳ-kheo, điều ấy không thể xảy ra, không có lẽ nào xảy ra: vị tỳ-kheo ấy lại thối thất khỏi sự giải thoát bất thời ấy.

Này các tỳ-kheo, ví như có người cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây; gặp một cây lớn đứng sừng sững có lõi cây, người ấy chỉ chặt đúng lõi cây mang đi, vì biết rõ đó là lõi cây.

Một người có mắt sáng thấy vậy, sẽ nói rằng:

"Ông này thật biết đâu là lõi cây, biết gỗ giác, biết vỏ trong, biết vỏ ngoài, biết cành lá.

Chính vì thế, ông này cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đang đi tìm lõi cây mà chỉ chặt đúng lõi cây mang đi, vì biết rõ đó là lõi cây.

Việc gì phải dùng lõi cây mới làm được, ông ấy sẽ đạt được kết quả ấy."

Cũng vậy, này các tỳ-kheo, ở đây có một thiện nam tử vì lòng tin mà từ bỏ nhà cửa, xuất gia sống không nhà, nghĩ rằng:

"Tôi đang chìm trong sinh, già, chết, trong sầu muộn, than khóc, đau đớn, buồn rầu và tuyệt vọng; tôi chìm trong khổ, bị khổ vây hãm,

mong sao chấm dứt được toàn bộ khối khổ này."

Vị ấy xuất gia như vậy, rồi gây dựng được lợi dưỡng, cung kính và danh vọng.

Nhưng vị ấy không hoan hỷ với lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, cũng chưa toại nguyện.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì lợi dưỡng, cung kính và danh vọng ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được giới.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về giới ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về giới ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được định.

Vị ấy hoan hỷ với sự thành tựu về định ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì sự thành tựu về định ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được tri kiến.

Vị ấy hoan hỷ với tri kiến ấy, nhưng chưa toại nguyện.

Vì tri kiến ấy, vị ấy không tự đề cao mình, không hạ thấp người khác.

Vì tri kiến ấy, vị ấy không say đắm, không buông lung, không rơi vào phóng dật; nhờ không phóng dật, vị ấy thành tựu được sự giải thoát bất thời.

Này các tỳ-kheo, điều ấy không thể xảy ra, không có lẽ nào xảy ra: vị tỳ-kheo ấy lại thối thất khỏi sự giải thoát bất thời ấy.

Này các tỳ-kheo, như vậy đời sống phạm hạnh này không lấy lợi dưỡng, cung kính và danh vọng làm mục đích, không lấy sự thành tựu về giới làm mục đích, không lấy sự thành tựu về định làm mục đích, không lấy tri kiến làm mục đích.

Nhưng này các tỳ-kheo, chính tâm giải thoát bất động này —

[Chú thích: Chỗ này nối sự giải thoát bất thời với tâm giải thoát bất động của quả A-la-hán; hai thứ ấy được đặt ngang nhau ở Trung Bộ Kinh 122.]

đây là mục đích của đời sống phạm hạnh, đây là lõi cây, đây là chỗ tận cùng.

Đức Thế Tôn nói như vậy.

Các tỳ-kheo ấy hoan hỷ, tán thán lời Ngài dạy.

Kinh Mahāsāropama, bài thứ chín, đã hoàn thành.