Tương Ưng Bộ · SN 43.010
Kinh Bảy Giác Chi
Bojjhaṅgasutta — bài thứ mười
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bojjhaṅgasutta — Kinh Bảy Giác Chi
Bảy giác chi là danh sách dài nhất trong nhóm này, và cũng là danh sách có trình tự rõ nhất: niệm, trạch pháp, tinh tấn, hỷ, khinh an, định, xả.
Trình tự ấy không phải thứ tự để học thuộc mà là thứ tự để nhận ra: có niệm mới phân biệt được pháp nào nên theo; phân biệt rồi mới có sức mà theo; theo được thì có hỷ; hỷ lắng xuống thành khinh an; khinh an đưa vào định; và định chín thì thành xả.
Bảy giác chi — này các tỳ-kheo, đây gọi là con đường đi đến vô vi.
Điều đáng để ý là hỷ đứng trước khinh an, không phải sau. Người ta thường tưởng thanh thản mới sinh vui; ở đây kinh nói cái vui nhẹ của bước đầu có mặt trước, rồi mới lắng thành sự nhẹ của toàn thân.
Và xả đứng cuối nhưng không phải là buông tất cả. Nó là chỗ bảy chi đã làm xong việc của mình, và không còn chi nào cần được đẩy thêm.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Vô Vi (Asaṅkhatasaṃyutta), tương ưng thứ 43.
Phẩm thứ nhất (Paṭhamavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Vô Vi.
Kinh Bảy Giác Chi (Bojjhaṅgasutta) — bài thứ mười.
"Này các tỳ-kheo, con đường đi đến vô vi là gì?
Bảy giác chi — này các tỳ-kheo, đây gọi là con đường đi đến vô vi. Này các tỳ-kheo, như vậy ta đã giảng cho các ông vô vi, đã giảng con đường đi đến vô vi. Những gì một bậc đạo sư muốn làm cho các đệ tử — vì lòng thương tưởng, vì lòng bi mẫn, vì sự an lạc của họ — thì ta đã làm cho các ông. Này các tỳ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những chỗ trống vắng. Hãy ngồi thiền, này các tỳ-kheo, chớ buông lung, chớ để về sau phải hối hận. Đây là lời dạy của ta cho các ông."
Bài thứ mười.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.