Tương Ưng Bộ · SN 33.55
Kinh Không Trực Nhận Về Thức
Viññāṇaappaccakkhakammasutta — bài thứ năm mươi lăm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài cuối cùng — và là bài duy nhất trong tương ưng này không có câu hỏi của du sĩ ở đầu.
Này Vaccha, do không trực nhận về thức, do không trực nhận về sự sinh khởi của thức, do không trực nhận về sự đoạn diệt của thức, do không trực nhận về con đường dẫn đến sự đoạn diệt của thức;
Bài này nối tiếp bài trước mà không lặp lại phần hỏi. Bản Pali coi bốn bài trước và bài này là một chuỗi, nên chỉ chép câu trả lời.
Sau đó là lời đóng phẩm và bài kệ sáu dòng, liệt kê mười một chữ: không biết, không thấy, không chứng đạt, không hiểu rõ, không thâm nhập, không nhận ra, không quán sát, không nhận biết riêng, không quán chiếu, không quán sát lại, không trực nhận.
Mỗi chữ ấy nhân với năm uẩn, thành năm mươi lăm bài. Và dòng cuối: Tương Ưng Vacchagotta đến đây là hết.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Vacchagotta (Vacchagottasaṃyutta), tương ưng thứ 33.
Phẩm Vacchagotta (Vacchagottavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Vacchagotta.
Kinh Không Trực Nhận Về Thức (Viññāṇaappaccakkhakammasutta) — bài thứ năm mươi lăm.
Tại Sāvatthī.
"Này Vaccha, do không trực nhận về thức, do không trực nhận về sự sinh khởi của thức, do không trực nhận về sự đoạn diệt của thức, do không trực nhận về con đường dẫn đến sự đoạn diệt của thức;
như vậy, những tà kiến sai biệt này khởi lên ở đời —
thế giới là thường còn, hay thế giới là vô thường, hay thế giới có biên, hay thế giới không biên, hay linh hồn và thân là một, hay linh hồn khác và thân khác, hay Như Lai có sau khi chết, hay Như Lai không có sau khi chết, hay Như Lai vừa có vừa không có sau khi chết,
hay Như Lai không có cũng không không có sau khi chết.
Này Vaccha, đó là nhân, đó là duyên, mà những tà kiến sai biệt này khởi lên ở đời —
thế giới là thường còn, hay thế giới là vô thường, hay thế giới có biên, hay thế giới không biên, hay linh hồn và thân là một, hay linh hồn khác và thân khác, hay Như Lai có sau khi chết,
hay Như Lai không có cũng không không có sau khi chết."
Phẩm Vacchagotta là phẩm thứ nhất.
Tóm tắt phẩm này:
Không biết và không thấy,
không chứng đạt, không hiểu rõ;
không thâm nhập, không nhận ra,
không quán sát, không nhận biết riêng;
không quán chiếu, không quán sát lại,
và không trực nhận — ấy là các pháp.
Tương Ưng Vacchagotta đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.