Tương Ưng Bộ · SN 56.70
Kinh Kính Người Lớn Trong Nhà
Pacāyikasutta — bài thứ mười
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Kính Người Lớn Trong Nhà (Pacāyikasutta) đóng phẩm thứ bảy, và cũng là câu gần gũi nhất trong loạt năm bài: ít chúng sinh biết kính trọng những người lớn tuổi trong gia đình mình.
Rồi bài kinh khép phẩm bằng bài kệ ghi tên mười bài — một tấm bản đồ nhỏ để người tụng không lạc giữa hàng trăm bài kinh giống nhau.
Nhìn lại cả phẩm, mười bài ấy nói về những chuyện rất khác nhau: nơi sinh, con mắt tuệ, rượu, loài sống dưới nước, hiếu với cha mẹ, thái độ với người tu, kính người lớn. Nhưng câu kết của mỗi bài đều quay về một chỗ: không thấy bốn sự thật. Cách xếp này khiến bốn sự thật không còn là một đề tài trừu tượng — nó là tên của cái còn thiếu trong mọi chuyện.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Lặp Về Lúa Sống (Paṭhamaāmakadhaññapeyyālavagga) — phẩm thứ bảy của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Kính Người Lớn Trong Nhà (Pacāyikasutta) — bài thứ mười.
"Cũng vậy, này các tỳ-kheo, số chúng sinh biết kính trọng những người lớn tuổi trong gia đình thì ít; còn số chúng sinh không biết kính trọng những người lớn tuổi trong gia đình thì nhiều hơn. Vì sao vậy? Vì không thấy bốn sự thật cao quý. Bốn sự thật ấy là gì? — Sự thật cao quý về khổ, sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ, sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ, sự thật cao quý về con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ. Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ"."
Kinh Kính Người Lớn Trong Nhà, bài thứ mười, đến đây là hết.
Phẩm Lặp Về Lúa Sống, phẩm thứ bảy, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm (uddāna) — bốn câu ghi tên mười bài.
Nơi khác, Vùng biên, Tuệ,
Rượu và Men, Nước;
Hiếu với Mẹ, với Cha,
Sa-môn, Bà-la-môn, Kính người lớn — hết phẩm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.