Tương Ưng Bộ · SN 34.3
Kinh Lấy Định Làm Nền — Xuất Định
Samādhimūlakavuṭṭhānasutta — bài thứ ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này vẫn thuộc nhóm Lấy Định Làm Nền, so với xuất định (vuṭṭhāna).
Này các tỳ-kheo, trong số ấy, người hành thiền nào, trong định, khéo về định và cũng khéo về xuất định — người ấy đứng đầu, tối thắng, giải thoát, cao thượng, thù thắng nhất trong bốn hạng người hành thiền.
Hai thứ được đem ra so ở đây là định (samādhi) — định — trạng thái tâm dừng lại trên một đối tượng — và xuất định (vuṭṭhāna) — xuất định — khả năng ra khỏi tầng thiền đúng lúc.
Ví dụ về sữa không nhằm nói về sữa. Nó nói về một chuỗi lọc: mỗi bước lấy ra phần tinh hơn, và bước cuối là phần tinh nhất. Bốn hạng người hành thiền được xếp theo đúng lối ấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Thiền (Jhānasaṃyutta), tương ưng thứ 34.
Phẩm Thiền (Jhānavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Thiền.
Kinh Lấy Định Làm Nền — Xuất Định (Samādhimūlakavuṭṭhānasutta) — bài thứ ba.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, có bốn hạng người hành thiền.
Bốn hạng ấy là gì?
Này các tỳ-kheo, ở đây, một số người hành thiền, trong định, khéo về định nhưng không khéo về xuất định.
Này các tỳ-kheo, ở đây, lại một số người hành thiền, trong định, khéo về xuất định nhưng không khéo về định.
Này các tỳ-kheo, ở đây, lại một số người hành thiền, trong định, không khéo về định và cũng không khéo về xuất định.
Này các tỳ-kheo, ở đây, lại một số người hành thiền, trong định, khéo về định và cũng khéo về xuất định.
Này các tỳ-kheo, trong số ấy, người hành thiền nào, trong định, khéo về định và cũng khéo về xuất định — người ấy đứng đầu, tối thắng, giải thoát, cao thượng, thù thắng nhất trong bốn hạng người hành thiền.
Này các tỳ-kheo, ví như từ con bò có sữa, từ sữa có sữa chua, từ sữa chua có bơ tươi, từ bơ tươi có bơ lỏng, từ bơ lỏng có tinh chất bơ — trong số ấy, tinh chất bơ được gọi là tối thắng;
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, người hành thiền nào, trong định, khéo về định và cũng khéo về xuất định — người ấy đứng đầu, tối thắng, giải thoát, cao thượng, thù thắng nhất trong bốn hạng người hành thiền."
Bài thứ ba.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.