Tương Ưng Bộ · SN 51.44
Kinh Năm Dòng Sông Lớn Nghiêng Về Biển
Chaṭṭhasamuddaninnasutta — bài thứ bốn mươi tư
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này thuộc phẩm Gaṅgā — mười hai bài mở đầu phần peyyāla, nơi mọi thứ được rút lại thành những hình ảnh về dòng nước chảy về một phía.
Này các tỳ-kheo, ví như năm dòng sông lớn nghiêng về biển, xuôi về biển, chảy về biển.
Còn quán sát đứng cuối: con đường của người hay suy xét. Kinh không xếp nó thấp hơn ba cái trước; nó chỉ đứng sau vì thường đến sau.
Bài này gộp cả năm dòng sông lớn, và là bài cuối của phẩm — nơi đặt lời tóm tắt phẩm.
Có lẽ phải đọc cả tương ưng mới thấy bài này đứng ở đâu. Nhưng nó cũng đứng được một mình.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Thần Túc (Iddhipādasaṃyutta), tương ưng thứ 51.
Phẩm Thứ Tư (Gaṅgāpeyyālavagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Thần Túc.
Kinh Năm Dòng Sông Lớn Nghiêng Về Biển (Chaṭṭhasamuddaninnasutta) — bài thứ bốn mươi tư.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, ví như năm dòng sông lớn nghiêng về biển, xuôi về biển, chảy về biển;
cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập bốn thần túc, thực hành nhiều bốn thần túc thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo tu tập bốn thần túc, thực hành nhiều bốn thần túc thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập thần túc có định nhờ ước muốn, cùng với các hành tinh cần,
vị ấy tu tập thần túc có định nhờ tinh tấn, cùng với các hành tinh cần,
vị ấy tu tập thần túc có định nhờ tâm, cùng với các hành tinh cần,
vị ấy tu tập thần túc có định nhờ quán sát, cùng với các hành tinh cần.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo tu tập bốn thần túc, thực hành nhiều bốn thần túc thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn.
Bài thứ bốn mươi tư.
Phẩm Gaṅgā, phẩm thứ tư.
[Chú thích: Bản Pali ghi phần lặp về sông Gaṅgā nên được khai triển theo bốn thần túc — nghĩa là các bài còn lại đọc theo cùng khuôn ấy.]"
Tóm tắt phẩm này:
Sáu bài nghiêng về phía đông,
sáu bài nghiêng về biển;
hai lần sáu là mười hai bài —
vì vậy phẩm này được gọi như thế.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.