Tương Ưng Bộ · SN 49.6
Kinh Năm Dòng Sông Lớn Nghiêng Về Phía Đông
Chaṭṭhapācīnaninnasutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Mười hai bài ấy chia làm hai nửa: sáu bài nói về dòng sông nghiêng về phía đông, sáu bài nói về dòng sông nghiêng về biển.
Này các tỳ-kheo, ví như sông Mahī nghiêng về phía đông, xuôi về phía đông, chảy về phía đông.
Cách kinh nói về kết quả cũng rất lạ. Nó không hứa rằng pháp ác sẽ không còn sinh khởi; nó nói rằng vị ấy khởi lên ước muốn để điều ấy không xảy ra. Việc làm là ở chỗ ước muốn, không ở chỗ kết quả.
Bài này không nêu tên một con sông, mà gộp cả năm dòng sông lớn lại thành một hình ảnh.
Đó là toàn bộ bài kinh — và cũng là toàn bộ điều nó muốn nhắc.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Chánh Cần (Sammappadhānasaṃyutta), tương ưng thứ 49.
Phẩm Thứ Nhất (Gaṅgāpeyyālavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Chánh Cần.
Kinh Năm Dòng Sông Lớn Nghiêng Về Phía Đông (Chaṭṭhapācīnaninnasutta) — bài thứ sáu.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, ví như sông Mahī nghiêng về phía đông, xuôi về phía đông, chảy về phía đông;
cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập bốn chánh cần, thực hành nhiều bốn chánh cần thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo tu tập bốn chánh cần, thực hành nhiều bốn chánh cần thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn?
Này các tỳ-kheo, ở đây vị tỳ-kheo khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện chưa sinh được sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện đã sinh được an trú, không quên, tăng trưởng, sung mãn, được tu tập, đi đến viên mãn.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo tu tập bốn chánh cần, thực hành nhiều bốn chánh cần thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn."
Bài thứ sáu.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.