Tương Ưng Bộ · SN 46.141
Kinh Năm Dòng Sông Lớn Nghiêng Về Phía Đông (Lần Nữa)
Chaṭṭhapācīnaninnasutta — bài thứ một trăm bốn mươi mốt
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Cùng mười hai dòng sông ấy, nhưng lần này kết thúc bằng một công thức dài hơn.
Bảy giác chi được tu tập thì nghiêng về niết-bàn, như dòng sông nghiêng về biển.
Cách trình bày ở đây rất tiết kiệm: một hình ảnh, một câu hỏi, một câu trả lời, hết.
Bài này tên là Kinh Năm Dòng Sông Lớn Nghiêng Về Phía Đông (Lần Nữa), bài thứ một trăm lẻ bốn mươi mốt của tương ưng, nằm ở Phẩm Sông Hằng (Lần Nữa).
Cái đáng chú ý ở đây không phải nội dung mà là chỗ nội dung ấy được lặp lại.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Giác Chi (Bojjhaṅgasaṃyutta), tương ưng thứ 46.
Phẩm Sông Hằng (Lần Nữa) (Punagaṅgāpeyyālavagga) — phẩm thứ mười bốn của Tương Ưng Giác Chi.
Kinh Năm Dòng Sông Lớn Nghiêng Về Phía Đông (Lần Nữa) (Chaṭṭhapācīnaninnasutta) — bài thứ một trăm bốn mươi mốt.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, ví như năm dòng sông lớn — sông Hằng, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī — nghiêng về phía đông, xuôi về phía đông, chảy về phía đông;
cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập bảy giác chi, thực hành nhiều bảy giác chi, thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo tu tập bảy giác chi, thực hành nhiều bảy giác chi, mà hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập niệm giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; vị tỳ-kheo tu tập trạch pháp giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; vị tỳ-kheo tu tập tinh tấn giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; vị tỳ-kheo tu tập hỷ giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; vị tỳ-kheo tu tập khinh an giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; vị tỳ-kheo tu tập định giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ;
vị tỳ-kheo tu tập xả giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo tu tập bảy giác chi, thực hành nhiều bảy giác chi, mà hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn. Các giác chi ấy lấy sự điều phục tham làm chỗ tận cùng, lấy sự điều phục sân làm chỗ tận cùng, lấy sự điều phục si làm chỗ tận cùng; lấy bất tử làm chỗ lún sâu, lấy bất tử làm bờ bên kia, lấy bất tử làm chỗ tận cùng; hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn."
Bài thứ một trăm lẻ bốn mươi mốt.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.