Tương Ưng Bộ · SN 12.148
Kinh Nhiệt Tâm về Già Chết
Ātāpīsutta — bài thứ nhất
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Nhiệt Tâm về Già Chết là bài thứ một trăm bốn mươi tám của Tương Ưng Nhân Duyên, và là bài thứ nhất trong nhóm mười một bài lấy nhiệt tâm làm pháp.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết già chết, không thấy già chết như thật, để có sự hiểu biết như thật về già chết, thì cần phải nhiệt tâm."
Già chết là chiếc đầu tiên của chuỗi, và cũng là chiếc không thể mặc cả. Ai cũng biết mình sẽ già và sẽ chết; nhưng biết một điều và thấy nó như thật là hai chuyện cách nhau rất xa. Cái biết thứ nhất nằm ở thì tương lai. Cái thấy thứ hai nằm ngay trong hơi thở đang có.
Nhóm thứ sáu lấy nhiệt tâm làm pháp. Ātappa là sức nóng: cùng gốc với ātapa, ánh nắng thiêu. Chữ này mô tả tác dụng, không mô tả cảm xúc.
Bài kinh không hứa gì. Nó chỉ nêu điều kiện, rồi nêu việc cần làm. Phần còn lại — như mọi khi trong Tương Ưng — là của người đọc.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nhân Duyên (Nidānasaṃyutta), tương ưng thứ 12.
Phẩm Antarapeyyāla (Antarapeyyāla) — phẩm thứ chín của Tương Ưng Nhân Duyên.
Kinh Nhiệt Tâm về Già Chết (Ātāpīsutta) — bài thứ nhất.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết già chết, không thấy già chết như thật, không biết sự sinh khởi của già chết, không thấy sự sinh khởi của già chết như thật, không biết sự chấm dứt của già chết, không thấy sự chấm dứt của già chết như thật, không biết con đường dẫn đến sự chấm dứt của già chết, không thấy con đường ấy như thật, để có sự hiểu biết như thật về già chết,
thì cần phải có nhiệt tâm."
Bài thứ 148.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.