buppou

Tương Ưng Bộ · SN 24.18

Kinh Như Lai Không Có Cũng Không Không Có

Nevahotinanahotitathāgatosutta — bài thứ mười tám

4 phút đọc · đối chiếu Pali trên SuttaCentral

Giới thiệu bài kinh

Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.

Bài này đóng phẩm đầu: tà kiến thứ mười tám, và cũng là cách phủ định cuối cùng trong bốn câu hỏi về Như Lai sau khi chết.

Này các tỳ-kheo, khi cái gì có mặt, chấp lấy cái gì, cố chấp vào cái gì, thì khởi lên tà kiến như vầy: Như Lai không có cũng không không có sau khi chết?

Bốn câu hỏi ấy — có, không có, vừa có vừa không có, không có cũng không không có — là bốn cách trả lời mà bộ kinh xếp cả bốn vào loại tà kiến. Không phải vì có một cách thứ năm đúng, mà vì cả bốn đều khởi lên từ chỗ chấp vào uẩn.

Sau bài này là lời đóng phẩm, dòng mười tám bài thuyết giảng đã hoàn tất, và ba bài kệ tóm tắt.

Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tà Kiến (Diṭṭhisaṃyutta), tương ưng thứ 24.

Phẩm Nhập Dòng (Sotāpattivagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Tà Kiến.

Kinh Như Lai Không Có Cũng Không Không Có (Nevahotinanahotitathāgatosutta) — bài thứ mười tám.


"Tại Sāvatthī.

Đức Thế Tôn nói với các tỳ-kheo:

Này các tỳ-kheo, khi cái gì có mặt, chấp lấy cái gì, cố chấp vào cái gì, thì khởi lên tà kiến như vầy: Như Lai không có cũng không không có sau khi chết?

Bạch Đức Thế Tôn, các pháp lấy Đức Thế Tôn làm gốc, lấy Đức Thế Tôn làm kẻ dẫn đường, lấy Đức Thế Tôn làm chỗ nương. Lành thay, xin Đức Thế Tôn giảng ý nghĩa lời ấy.

Vậy này các tỳ-kheo, hãy nghe và khéo tác ý; Ta sẽ nói.

Thưa vâng, bạch Đức Thế Tôn — các tỳ-kheo ấy thưa với Đức Thế Tôn.

Đức Thế Tôn nói:

Khi sắc có mặt, chấp lấy sắc, cố chấp vào sắc, thì khởi lên tà kiến như vầy: Như Lai không có cũng không không có sau khi chết.

Khi thọ có mặt, chấp lấy thọ, cố chấp vào thọ, cũng khởi lên tà kiến ấy.

Khi tưởng có mặt, chấp lấy tưởng, cố chấp vào tưởng, cũng khởi lên tà kiến ấy.

Khi hành có mặt, chấp lấy hành, cố chấp vào hành, cũng khởi lên tà kiến ấy.

Khi thức có mặt, chấp lấy thức, cố chấp vào thức, cũng khởi lên tà kiến ấy.

Này các tỳ-kheo, các ông nghĩ thế nào: sắc là thường hay vô thường?

Vô thường, bạch Đức Thế Tôn.

Cái gì vô thường, cái ấy là khổ hay là lạc?

Là khổ, bạch Đức Thế Tôn.

Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi — có thể chấp lấy nó mà khởi lên tà kiến ấy không?

Thưa không, bạch Đức Thế Tôn.

Thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường?

Vô thường, bạch Đức Thế Tôn.

Cái gì vô thường, cái ấy là khổ hay là lạc?

Là khổ, bạch Đức Thế Tôn.

Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi — có thể chấp lấy nó mà khởi lên tà kiến ấy không?

Thưa không, bạch Đức Thế Tôn.

Này các tỳ-kheo, cái gì được thấy, nghe, nhận biết, đạt được, tìm cầu, khảo sát bằng ý — cái ấy là thường hay vô thường?

Vô thường, bạch Đức Thế Tôn.

Cái gì vô thường, cái ấy là khổ hay là lạc?

Là khổ, bạch Đức Thế Tôn.

Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi — có thể chấp lấy nó mà khởi lên tà kiến ấy không?

Thưa không, bạch Đức Thế Tôn.

Này các tỳ-kheo, khi bậc thánh đệ tử đã đoạn trừ nghi ngờ ở những chỗ này, và đã đoạn trừ nghi ngờ về khổ, về sự sinh khởi của khổ, về sự đoạn diệt của khổ, về con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ —

vị ấy được gọi là bậc thánh đệ tử đã nhập dòng, không còn rơi vào đường ác, chắc chắn, hướng đến giác ngộ.

Bài thứ mười tám.

Phẩm Nhập Dòng.

Mười tám bài thuyết giảng đến đây là đã hoàn tất."

Tóm tắt phẩm này:

Gió, cái này là của tôi,

tự ngã và thế giới, nếu tôi không có;

không có bố thí, kẻ làm, không có nhân,

và tà kiến lớn là bài thứ tám.

Thế giới thường còn và

thế giới không thường còn, thế giới có biên;

thế giới không biên, linh hồn là thân,

và linh hồn khác thân.

Như Lai có sau khi chết,

Như Lai không có sau khi chết;

Như Lai vừa có vừa không có sau khi chết,

Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.

Về phương pháp dịch →