Tương Ưng Bộ · SN 45.97
Kinh Sông Hằng Nghiêng Về Biển
Paṭhamasamuddaninnasutta — bài thứ chín mươi bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Sông Hằng Nghiêng Về Biển (Paṭhamasamuddaninnasutta) đổi hướng của ẩn dụ: không còn "về phía đông" mà là về biển — samudda.
Chỗ đổi này nhỏ trong chữ nhưng lớn trong hình: phía đông là một hướng, biển là một chỗ đến. Sông Hằng chảy về phía đông để rồi tới biển; bài kinh này bỏ cái trung gian và nói thẳng chỗ cuối.
Đức Thế Tôn vẫn dùng đúng ba chữ ấy — ninna, poṇa, pabbhāra — và đặt niết-bàn vào chỗ của biển.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Sông Hằng (Gaṅgāpeyyālavagga) — phẩm thứ chín của Tương Ưng Đạo.
Kinh Sông Hằng Nghiêng Về Biển (Paṭhamasamuddaninnasutta) — bài thứ chín mươi bảy.
"Này các tỳ-kheo, như sông Hằng nghiêng về biển, dốc về biển, chảy về biển;
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn, thì nghiêng về biển, dốc về biển, chảy về biển.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn, nghiêng về biển, dốc về biển, chảy về biển?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn, nghiêng về biển, dốc về biển, chảy về biển."
Kinh Sông Hằng Nghiêng Về Biển, bài thứ chín mươi bảy, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.