Tương Ưng Bộ · SN 45.115
Kinh Sông Hằng Nghiêng Về Phía Đông (III)
Paṭhamapācīnaninnasutta — bài thứ một trăm mười lăm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Sông Hằng Nghiêng Về Phía Đông (III) (Paṭhamapācīnaninnasutta) mở vòng thứ hai của phẩm mười — và đây là chỗ cách xây kinh Pali hiện ra rõ nhất.
Cùng một bài, cùng một ẩn dụ, cùng câu kết thúc; chỉ khác một chữ ở tiêu đề: từ "II" thành "III". Ba mươi sáu bài của phẩm là ba vòng mười hai bài, y hệt nhau.
Vì sao phải lặp ba lần? Người ta thường trả lời: để người tụng nhớ. Nhưng có một lý do thứ hai, thực tế hơn: mỗi vòng là một lần đọc lại từ đầu — và người đọc lại lần thứ ba thì không còn đọc chữ nữa, mà đọc cái đang được nói phía sau chữ.
Đó có lẽ cũng là lý do Đức Thế Tôn cho phép lặp: sau lần thứ nhất, người nghe hiểu nghĩa; sau lần thứ ba, người nghe thuộc nghĩa ấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Sông Hằng (II) (Dutiyagaṅgāpeyyālavagga) — phẩm thứ mười của Tương Ưng Đạo.
Kinh Sông Hằng Nghiêng Về Phía Đông (III) (Paṭhamapācīnaninnasutta) — bài thứ một trăm mười lăm.
"Này các tỳ-kheo, như sông Hằng nghiêng về phía đông, dốc về phía đông, chảy về phía đông;"
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn, thì nghiêng về niết-bàn, dốc về niết-bàn, chảy về niết-bàn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn, nghiêng về niết-bàn, dốc về niết-bàn, chảy về niết-bàn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh tư duy — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh ngữ — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh nghiệp — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh mạng — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh tinh tấn — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh niệm — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si, tu chánh định — hướng đến sự dứt trừ tham, dứt trừ sân, dứt trừ si.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo tu tập con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn, nghiêng về niết-bàn, dốc về niết-bàn, chảy về niết-bàn."
Kinh sông Hằng Nghiêng Về Phía Đông (III), bài thứ một trăm mười lăm, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.