Tương Ưng Bộ · SN 12.192
Kinh Tỉnh Giác về Già Chết
Sampajaññasutta — bài thứ nhất
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Tỉnh Giác về Già Chết là bài thứ một trăm chín mươi hai của Tương Ưng Nhân Duyên, và là bài thứ nhất trong nhóm mười một bài lấy tỉnh giác làm pháp.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết già chết, không thấy già chết như thật, để có sự hiểu biết như thật về già chết, thì cần phải tỉnh giác."
Già chết là chiếc đầu tiên của chuỗi, và cũng là chiếc không thể mặc cả. Ai cũng biết mình sẽ già và sẽ chết; nhưng biết một điều và thấy nó như thật là hai chuyện cách nhau rất xa. Cái biết thứ nhất nằm ở thì tương lai. Cái thấy thứ hai nằm ngay trong hơi thở đang có.
Nhóm thứ mười lấy tỉnh giác làm pháp. Sampajañña là biết rõ trong khi đang làm. Niệm giữ cái đang có mặt lại; tỉnh giác biết rõ nó là gì.
Điều đáng chú ý là bài kinh không nói kết quả. Nó chỉ nói việc cần làm. Kết quả thì để cho người làm tự thấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nhân Duyên (Nidānasaṃyutta), tương ưng thứ 12.
Phẩm Antarapeyyāla (Antarapeyyāla) — phẩm thứ chín của Tương Ưng Nhân Duyên.
Kinh Tỉnh Giác về Già Chết (Sampajaññasutta) — bài thứ nhất.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết già chết, không thấy già chết như thật, không biết sự sinh khởi của già chết, không thấy sự sinh khởi của già chết như thật, không biết sự chấm dứt của già chết, không thấy sự chấm dứt của già chết như thật, không biết con đường dẫn đến sự chấm dứt của già chết, không thấy con đường ấy như thật, để có sự hiểu biết như thật về già chết,
thì cần phải tỉnh giác."
Bài thứ 192.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.