Tương Ưng Bộ · SN 56.131
Kinh Từ Ngạ Quỷ Sinh Làm Ngạ Quỷ
Pettidevapettivisayasutta — bài thứ ba mươi, bài cuối Tương Ưng Tứ Đế
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Từ Ngạ Quỷ Sinh Làm Ngạ Quỷ (Pettidevapettivisayasutta) là bài cuối cùng của Tương Ưng Tứ Đế, và cũng là bài cuối của trọn bộ Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali.
Nội dung chỉ một câu, như ba mươi bài trước đó: từ cõi ngạ quỷ chết đi, rất ít được sinh vào cõi trời; phần lớn sinh lại làm ngạ quỷ.
Rồi kinh khép lại theo đúng cách một bộ kinh lớn được khép: lời tuyên bố đã nói xong, các tỳ-kheo hoan hỷ, bài kệ ghi tên phẩm, lời đóng Tương Ưng Tứ Đế, lời đóng Đại Phẩm, bài kệ ghi tên mười hai tương ưng của Đại Phẩm, và cuối cùng — "Trọn bộ Tương Ưng Bộ, đến đây là hết."
Đọc đến đây, người ta thấy cả một bộ kinh không kết thúc bằng một phép lạ, mà bằng một câu nhắc rất nhỏ về chỗ mình sẽ đi, cùng một dấu chấm hết nằm gọn trong hai mươi chữ.
Ba mươi bài cuối phẩm này gom lại thành tấm bản đồ năm cõi. Không phải để dọa, mà để chỉ: đường đi không phải chuyện may rủi — nó theo hướng mình đã nghiêng.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Năm Cõi (Pañcagatipeyyālavagga) — phẩm thứ mười một, phẩm cuối của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Từ Ngạ Quỷ Sinh Làm Ngạ Quỷ (Pettidevapettivisayasutta) — bài thứ ba mươi.
"Cũng vậy, này các tỳ-kheo, số chúng sinh chết đi từ cõi ngạ quỷ mà được sinh lại vào cõi trời thì ít; còn số chúng sinh chết đi từ cõi ngạ quỷ mà sinh lại làm ngạ quỷ thì nhiều hơn.
Vì sao vậy?
Vì không thấy bốn sự thật cao quý, này các tỳ-kheo.
Bốn sự thật ấy là gì?
Sự thật cao quý về khổ, sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ, sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ, sự thật cao quý về con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ.
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ"."
Đức Thế Tôn đã nói như vậy.
Các tỳ-kheo ấy hoan hỷ, tán thán lời Đức Thế Tôn.
Kinh Từ Ngạ Quỷ Sinh Làm Ngạ Quỷ, bài thứ ba mươi, đến đây là hết.
Phẩm Năm Cõi, phẩm thứ mười một, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm (uddāna) — bốn câu ghi tên ba mươi bài.
Từ người chết đi, và
từ trời, từ địa ngục;
từ súc sinh, ngạ quỷ —
ba mươi bài, hết phẩm.
Tương Ưng Tứ Đế, tương ưng thứ mười hai, đến đây là hết.
Đại Phẩm, phẩm thứ năm, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt Đại Phẩm (uddāna) — sáu câu ghi tên mười hai tương ưng.
Đạo, Giác chi, Niệm,
Căn, Chánh cần;
Lực, Thần túc, A-nuruddha,
Thiền, Hơi thở;
Dự lưu, Tứ đế —
gọi là Đại Phẩm.
Hết Đại Phẩm Tương Ưng.
Trọn bộ Tương Ưng Bộ, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.