Tương Ưng Bộ · SN 12.115
Kinh Ý Muốn về Già Chết
Chandasutta — bài thứ nhất
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Ý Muốn về Già Chết là bài thứ một trăm mười năm của Tương Ưng Nhân Duyên, và là bài thứ nhất trong nhóm mười một bài lấy ý muốn làm pháp.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết già chết, không thấy già chết như thật, để có sự hiểu biết như thật về già chết, thì cần phải ý muốn."
Già chết là chiếc đầu tiên của chuỗi, và cũng là chiếc không thể mặc cả. Ai cũng biết mình sẽ già và sẽ chết; nhưng biết một điều và thấy nó như thật là hai chuyện cách nhau rất xa. Cái biết thứ nhất nằm ở thì tương lai. Cái thấy thứ hai nằm ngay trong hơi thở đang có.
Nhóm thứ ba lấy ý muốn làm pháp. Chanda là chữ dễ bị đọc nhầm thành tham. Nhưng trong các pháp hỗ trợ giác ngộ, nó đứng vào hàng thần túc — ý muốn làm việc.
Nếu đọc bài này một mình, người ta có thể nghĩ nó là một lời khuyên. Đọc cả nhóm, nó thành một phép thử: chỗ nào cũng được, vậy chỗ nào là chỗ của tôi?
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nhân Duyên (Nidānasaṃyutta), tương ưng thứ 12.
Phẩm Antarapeyyāla (Antarapeyyāla) — phẩm thứ chín của Tương Ưng Nhân Duyên.
Kinh Ý Muốn về Già Chết (Chandasutta) — bài thứ nhất.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết già chết, không thấy già chết như thật, không biết sự sinh khởi của già chết, không thấy sự sinh khởi của già chết như thật, không biết sự chấm dứt của già chết, không thấy sự chấm dứt của già chết như thật, không biết con đường dẫn đến sự chấm dứt của già chết, không thấy con đường ấy như thật, để có sự hiểu biết như thật về già chết,
thì cần phải có ý muốn."
Bài thứ 115.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.