Tương Ưng Bộ · SN 12.124
Kinh Ý Muốn về Thức
Chandasutta — bài thứ mười
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Ý Muốn về Thức là bài thứ một trăm hai mươi tư của Tương Ưng Nhân Duyên, và là bài thứ mười trong nhóm mười một bài lấy ý muốn làm pháp.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết thức, không thấy thức như thật, để có sự hiểu biết như thật về thức, thì cần phải ý muốn."
Thức là từng lần nhận ra, rời rạc, theo từng cửa — không phải một dòng chảy liên tục. Và đây là chỗ chuỗi quay vòng: thức là điều kiện cho danh sắc, danh sắc là điều kiện cho thức. Một vòng tròn thì không có chỗ bắt đầu, và cũng không có chỗ để tự nhìn.
Chanda là chữ dễ bị đọc nhầm thành tham. Nhưng trong các pháp hỗ trợ giác ngộ, nó đứng vào hàng thần túc — ý muốn làm việc.
Câu hỏi mà bài này để lại không phải "hiểu chưa", mà là "đã làm chưa". Hai chuyện ấy cách nhau rất xa, và bài kinh biết điều đó.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nhân Duyên (Nidānasaṃyutta), tương ưng thứ 12.
Phẩm Antarapeyyāla (Antarapeyyāla) — phẩm thứ chín của Tương Ưng Nhân Duyên.
Kinh Ý Muốn về Thức (Chandasutta) — bài thứ mười.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết thức, không thấy thức như thật, không biết sự sinh khởi của thức, không thấy sự sinh khởi của thức như thật, không biết sự chấm dứt của thức, không thấy sự chấm dứt của thức như thật, không biết con đường dẫn đến sự chấm dứt của thức, không thấy con đường ấy như thật, để có sự hiểu biết như thật về thức,
thì cần phải có ý muốn."
Bài thứ 124.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.