Tương Ưng Bộ · SN 45.33
Kinh Bỏ Bê
Viraddhasutta — bài thứ ba mươi ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Bỏ Bê (Viraddhasutta) là một trong những bài ngắn nhất và mạnh nhất của tương ưng — hai câu đối nhau:
"Này các tỳ-kheo, với ai bỏ bê con đường tám nhánh cao quý, thì con đường dẫn đến chấm dứt khổ một cách đúng đắn cũng bị bỏ bê." "Này các tỳ-kheo, với ai nắm lấy con đường tám nhánh cao quý, thì con đường dẫn đến chấm dứt khổ một cách đúng đắn cũng được nắm lấy."
Chữ viraddha nghĩa là "bị bỏ rơi, bị sao lãng"; āraddha là "đã bắt đầu, đã gắng". Đức Thế Tôn không nói "ai không tu thì sẽ khổ" — Ngài nói một điều chính xác hơn: bỏ bê con đường thì bỏ bê luôn cái mà con đường dẫn tới.
Nghe hiển nhiên, nhưng đó chính là chỗ người ta hay lẫn: tưởng rằng mình vẫn đang "quan tâm đến giải thoát" trong khi thực tế không có nhánh nào đang được tu.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Thực Hành (Paṭipattivagga) — phẩm thứ bốn của Tương Ưng Đạo.
Kinh Bỏ Bê (Viraddhasutta) — bài thứ ba mươi ba.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ).
"Này các tỳ-kheo, với ai bỏ bê con đường tám nhánh cao quý, thì con đường dẫn đến chấm dứt khổ một cách đúng đắn cũng bị bỏ bê.
Này các tỳ-kheo, với ai nắm lấy con đường tám nhánh cao quý, thì con đường dẫn đến chấm dứt khổ một cách đúng đắn cũng được nắm lấy.
Và này các tỳ-kheo, con đường tám nhánh cao quý là gì?
Đó là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
Này các tỳ-kheo, với ai bỏ bê con đường tám nhánh cao quý này, thì con đường dẫn đến chấm dứt khổ một cách đúng đắn cũng bị bỏ bê.
Này các tỳ-kheo, với ai nắm lấy con đường tám nhánh cao quý này, thì con đường dẫn đến chấm dứt khổ một cách đúng đắn cũng được nắm lấy.
Kinh Bỏ Bê, bài thứ ba mươi ba, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.