Tương Ưng Bộ · SN 47.49
Kinh Các Cảm Thọ
Vedanāsutta — bài thứ bốn mươi chín
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Các Cảm Thọ (Vedanāsutta) đặt hai điều cạnh nhau mà thường được dạy tách rời: ba cảm thọ và bốn chỗ quán niệm.
Ba cảm thọ là lạc, khổ, không lạc không khổ — toàn bộ những gì một người có thể cảm nhận.
Bốn chỗ quán niệm là toàn bộ con đường.
Và bài kinh nối chúng lại bằng một chữ: pariññāya — "để liễu tri". Muốn biết trọn ba cảm thọ ấy, thì phải tu bốn chỗ quán niệm.
Điều này nghe ngược với trực giác thường: người ta tưởng muốn hiểu cảm thọ thì phải ngồi nhìn cảm thọ. Kinh này nói: nhìn cảm thọ chỉ là một trong bốn chỗ — và phải có cả bốn thì mới liễu tri được. Bài tiếp theo (47.50) áp dụng đúng khuôn ấy cho ba lậu hoặc.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Niệm Xứ (Satipaṭṭhānasaṃyutta), tương ưng thứ 47.
Phẩm Bất Tử (Amatavagga) — phẩm thứ năm của Tương Ưng Niệm Xứ.
Kinh Các Cảm Thọ (Vedanāsutta) — bài thứ bốn mươi chín.
"Này các tỳ-kheo, có ba cảm thọ.
Ba ấy là gì?
Cảm thọ lạc, cảm thọ khổ, cảm thọ không lạc không khổ —
này các tỳ-kheo, đó là ba cảm thọ.
Này các tỳ-kheo, để liễu tri ba cảm thọ ấy, thì phải tu bốn chỗ quán niệm.
Bốn ấy là gì?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo trú quán thân nơi thân — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán thọ nơi các thọ — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán tâm nơi tâm — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán pháp nơi các pháp — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Này các tỳ-kheo, để liễu tri ba cảm thọ ấy, thì phải tu bốn chỗ quán niệm này."
Kinh Các Cảm Thọ, bài thứ bốn mươi chín, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.