Tương Ưng Bộ · SN 25.009
Kinh Các Giới
Dhātusutta — bài thứ chín
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ chín đổi hẳn loại danh sách: sáu giới thay vì sáu căn hay sáu trần.
Này các tỳ-kheo, địa giới vô thường, biến đổi, đổi khác; thủy giới vô thường, biến đổi, đổi khác.
Danh sách này không trùng với bốn đại quen thuộc. Bốn đại là địa, thủy, hỏa, phong. Ở đây có thêm không giới và thức giới — tức là không gian và cái biết.
Việc thêm hai giới ấy mở rộng phạm vi rất nhiều. Địa, thủy, hỏa, phong là vật chất. Không giới là cái chứa đựng. Thức giới là cái biết. Như vậy danh sách này bao trùm cả vật chất, cả không gian, và cả tâm.
Và câu trả lời không đổi. Cả ba loại ấy đều vô thường.
Đây là bài áp sát nhất với câu hỏi vậy cái gì là thường? — vì nó liệt kê gần như mọi thứ có thể được gọi là cái gì đó. Và câu trả lời của kinh là: không có gì trong danh sách ấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nhập (Okkantasaṃyutta), tương ưng thứ 25.
Phẩm Con Mắt (Cakkhuvagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Nhập.
Kinh Các Giới (Dhātusutta) — bài thứ chín.
"Tại Sāvatthī.
địa giới vô thường, biến đổi, đổi khác;
Này các tỳ-kheo, thủy giới vô thường, biến đổi, đổi khác;
Này các tỳ-kheo, hỏa giới vô thường, biến đổi, đổi khác;
Này các tỳ-kheo, phong giới vô thường, biến đổi, đổi khác;
Này các tỳ-kheo, không giới vô thường, biến đổi, đổi khác;
Này các tỳ-kheo, thức giới vô thường, biến đổi, đổi khác.
Này các tỳ-kheo, ai tin tưởng, chấp nhận các pháp ấy như vậy, vị ấy được gọi là bậc tùy tín hành, đã bước vào chánh tánh quyết định, đã bước vào địa vị của bậc chân nhân;
hướng đến giác ngộ."
Bài thứ chín.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.