Tương Ưng Bộ · SN 46.50
Kinh Chi Phần Bên Ngoài
Bāhiraṅgasutta — bài thứ năm mươi
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Phẩm thứ năm, mười bài, toàn những hình ảnh ví von lớn.
Lấy chi phần bên ngoài làm một chi phần, không có gì đưa đến bảy giác chi bằng bạn lành.
Điều đáng để ý là cách bài kinh giữ nguyên một khuôn và chỉ thay đổi một chỗ nhỏ — chỗ nhỏ ấy là toàn bộ nội dung.
Bài này tên là Kinh Chi Phần Bên Ngoài. Đây là bài thứ năm mươi trong một trăm tám mươi bốn bài của tương ưng, nằm ở Phẩm Chuyển Luân Vương.
Không có gì mới để hiểu, chỉ có một điều để làm.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Giác Chi (Bojjhaṅgasaṃyutta), tương ưng thứ 46.
Phẩm Chuyển Luân Vương (Cakkavattivagga) — phẩm thứ năm của Tương Ưng Giác Chi.
Kinh Chi Phần Bên Ngoài (Bāhiraṅgasutta) — bài thứ năm mươi.
"Này các tỳ-kheo, lấy chi phần bên ngoài làm một chi phần, ta không thấy một chi phần nào khác đưa đến sự sinh khởi của bảy giác chi như bạn lành này.
Này các tỳ-kheo, có thể chờ đợi điều này nơi vị tỳ-kheo có bạn lành: vị ấy sẽ tu tập bảy giác chi, sẽ thực hành nhiều bảy giác chi.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo có bạn lành tu tập bảy giác chi, thực hành nhiều bảy giác chi?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập niệm giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; tu tập trạch pháp giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; tu tập tinh tấn giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; tu tập hỷ giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; tu tập khinh an giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ; tu tập định giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ;
tu tập xả giác chi nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo có bạn lành tu tập bảy giác chi, thực hành nhiều bảy giác chi."
Bài thứ năm mươi.
Phẩm Chuyển Luân Vương, phẩm thứ năm.
Tóm tắt phẩm này:
bài kiêu ngạo, chuyển luân vương, Ma vương,
bài kẻ thiếu tuệ và bài bậc có tuệ;
bài kẻ nghèo và bài không còn nghèo,
bài mặt trời và bài về chi phần, mười bài như thế.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.