Tương Ưng Bộ · SN 50.15
Kinh Đỉnh Mái Nhà
Kūṭāgārasutta — bài thứ mười lăm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này thuộc phẩm Không Dễ Duôi — mười bài, mỗi bài mở bằng một hình ảnh so sánh rồi khép lại bằng cùng một câu về sự không dễ duôi.
Này các tỳ-kheo, trong một ngôi nhà có nóc nhọn, các cây rui đều hướng về đỉnh, đều hội tụ về đỉnh — đỉnh là chỗ cao nhất trong các cây rui ấy.
Năm lực này trùng tên với năm căn ở Tương Ưng 48. Chỗ khác nhau không nằm ở tên gọi mà ở chỗ đứng: một bên là những gì nâng đỡ, một bên là những gì đã đủ sức.
Ví dụ ở đây là ngôi nhà có nóc nhọn: mọi cây rui đều hướng về đỉnh, đều hội tụ về đỉnh. Đỉnh không phải một cây rui khác; nó là chỗ mà mọi cây rui gặp nhau.
Kinh không giải thích hình ảnh ấy. Nó để hình ảnh tự làm việc của mình.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lực (Balasaṃyutta), tương ưng thứ 50.
Phẩm Thứ Hai (Appamādavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Lực.
Kinh Đỉnh Mái Nhà (Kūṭāgārasutta) — bài thứ mười lăm.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, trong một ngôi nhà có nóc nhọn, các cây rui đều hướng về đỉnh, đều hội tụ về đỉnh — đỉnh là chỗ cao nhất trong các cây rui ấy.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, mọi pháp thiện đều lấy không dễ duôi làm gốc, đều hội tụ về không dễ duôi; không dễ duôi được gọi là bậc tối thượng trong các pháp ấy.
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo không dễ duôi thì có thể chờ đợi điều này: sẽ tu tập năm lực, sẽ làm cho chúng sung mãn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu tập năm lực, làm cho chúng sung mãn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tín lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tấn lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập niệm lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập định lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tuệ lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu tập năm lực, làm cho chúng sung mãn."
Bài thứ mười lăm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.