Tương Ưng Bộ · SN 45.42
Kinh Đoạn Tận Kiết Sử
Saṃyojanappahānasutta — bài thứ bốn mươi hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Đoạn Tận Kiết Sử (Saṃyojanappahānasutta) là bài thứ nhất trong sáu bài tóm tắt (45.42–45.47) — sáu bài được kinh Pali gộp vào một chỗ, chung một bối cảnh, chỉ khác mục đích.
Mục đích ở đây là saṁyojanappahāna — "sự đoạn tận các kiết sử". Kiết sử là những sợi dây trói người ta vào vòng sinh tử; bài 45.179–180 ở cuối tương ưng sẽ nói rõ mười sợi ấy là gì.
Cấu trúc vẫn y nguyên bài trước: hỏi mục đích → đáp mục đích → hỏi có đường không → đáp có, con đường tám nhánh.
Điều đáng để ý là thứ tự của sáu mục đích — nó không ngẫu nhiên: đoạn tận kiết sử, nhổ tận gốc khuynh hướng, liễu tri con đường dài, tận diệt lậu hoặc, chứng quả minh giải thoát, có tri kiến. Đó là một chuỗi đi từ cái bị trói đến cái biết.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Các Ngoại Đạo (Aññatitthiyapeyyālavagga) — phẩm thứ năm của Tương Ưng Đạo.
Kinh Đoạn Tận Kiết Sử (Saṃyojanappahānasutta) — bài thứ bốn mươi hai.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ).
"Này các tỳ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ông như vầy:
'Vì mục đích gì, này các bạn, mà người ta sống đời sống phạm hạnh dưới sa-môn Gotama?' — thì này các tỳ-kheo, được hỏi vậy, các ông hãy trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như vầy:
'Vì mục đích sự đoạn tận các kiết sử, này các bạn, mà người ta sống đời sống phạm hạnh dưới Đức Thế Tôn.'
Và này các tỳ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo lại hỏi các ông như vầy:
'Vậy này các bạn, có con đường nào, có cách thực hành nào để sự đoạn tận các kiết sử không?' — thì này các tỳ-kheo, được hỏi vậy, các ông hãy trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như vầy:
'Có, này các bạn, có con đường, có cách thực hành để sự đoạn tận các kiết sử.'
Và này các tỳ-kheo, con đường ấy là gì, cách thực hành ấy là gì để sự đoạn tận các kiết sử?
Chính là con đường tám nhánh cao quý, tức là:
chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
Này các tỳ-kheo, đó là con đường, đó là cách thực hành để sự đoạn tận các kiết sử.
Được hỏi vậy, này các tỳ-kheo, các ông hãy trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như vậy."
Kinh Đoạn Tận Kiết Sử, bài thứ bốn mươi hai, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.