Tương Ưng Bộ · SN 50.88
Kinh Dòng Sông (Lần Nữa)
Nadīsutta — bài thứ tám mươi tám
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này thuộc phẩm Những Việc Cần Đến Sức Mạnh (Lần Nữa) — mười hai bài lặp lại phẩm thứ ba với câu tu tập đã đổi.
Này các tỳ-kheo, một dòng sông lớn chảy dựa trên đất, đứng trên đất — và nhờ vậy nó đưa nước đi khắp các miền.
Nhiều người đọc tương ưng này sẽ thấy nó nhàm. Nhưng đó chính là điều kinh muốn: một pháp chỉ đi vào được khi nó được nghe đủ nhiều lần để không còn là một ý tưởng mới.
Bài này lặp lại một bài ở nửa đầu của tương ưng. Khác biệt duy nhất nằm ở câu tu tập: thay vì nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ, kinh dùng dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si. Cùng năm lực, nhưng nhìn từ phía kết quả.
Ví dụ ở đây là dòng sông lớn chảy dựa trên đất. Bài này khép lại phẩm bằng một hình ảnh nước — cùng chất liệu với phẩm đầu, nhưng ở một tư thế khác.
Bài này khép lại bằng đúng câu mà mọi bài trước đã nói. Không có gì mới, và đó là chủ ý.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lực (Balasaṃyutta), tương ưng thứ 50.
Phẩm Thứ Tám (Punabalakaraṇīyavagga) — phẩm thứ tám của Tương Ưng Lực.
Kinh Dòng Sông (Lần Nữa) (Nadīsutta) — bài thứ tám mươi tám.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, một dòng sông lớn chảy dựa trên đất, đứng trên đất — và nhờ vậy nó đưa nước đi khắp các miền.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo dựa trên giới, đứng trên giới tu tập năm lực, thực hành nhiều năm lực.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo dựa trên giới, đứng trên giới tu tập năm lực, thực hành nhiều năm lực?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tín lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tấn lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập niệm lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập định lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tuệ lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo dựa trên giới, đứng trên giới tu tập năm lực, thực hành nhiều năm lực.
Bài thứ tám mươi tám.
Phẩm Những Việc Cần Đến Sức Mạnh (Lần Nữa), phẩm thứ tám.
[Chú thích: Bản Pali ghi phẩm này nên được khai triển theo năm lực — mỗi bài chỉ khác nhau ở ví dụ mở đầu, phần thân bài đọc theo cùng một khuôn.]"
Tóm tắt phẩm này:
Sức mạnh, hạt giống, voi lớn,
cây, chum, bông lúa;
hư không và hai bài mây,
thuyền, nhà khách, dòng sông.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.