Tương Ưng Bộ · SN 35.177
Kinh Dục Nơi Vô Thường Ngoại Xứ
Bāhirāniccachandādisutta — bài thứ mười
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ mười một mở khối ngoại xứ, và nó là khối thứ tư.
Này các tỳ-kheo, cái gì là vô thường thì ở đó dục của các vị cần được buông bỏ, tham cần được buông bỏ, dục tham cần được buông bỏ.
Rồi câu hỏi: cái gì là vô thường? Và lần này danh sách không phải sáu cửa — nó là sáu cảnh:
Các sắc là vô thường; các tiếng là vô thường; các mùi là vô thường; các vị là vô thường; các vật chạm là vô thường; các pháp là vô thường.
Đó là một sự đổi trục quan trọng, và nó đáng để dừng lại.
Nội xứ là cái biết — mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Ngoại xứ là cái được biết — sắc, tiếng, mùi, vị, vật chạm, pháp.
Và phẩm này đi từ cái biết sang cái được biết, không phải ngược lại.
Trong Tương Ưng Sáu Xứ, trật tự ấy là nhất quán: bao giờ cũng căn trước, cảnh sau.
Có lẽ vì cái cần được thấy là cửa, không phải cảnh — cảnh thì ai cũng thấy nó ở ngoài; cửa thì không.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Dục Nơi Vô Thường Ngoại Xứ (Bāhirāniccachandādisutta) — bài thứ mười.
"Cái gì là vô thường, này các tỳ-kheo, thì ở đó dục của các vị cần được buông bỏ.
Và cái gì là vô thường?
Các sắc là vô thường; ở đó dục của các vị cần được buông bỏ.
Các tiếng là vô thường; ở đó dục của các vị cần được buông bỏ.
Các mùi là vô thường; ở đó dục của các vị cần được buông bỏ.
Các vị là vô thường; ở đó dục của các vị cần được buông bỏ.
Các vật chạm là vô thường; ở đó dục của các vị cần được buông bỏ.
Các pháp là vô thường; ở đó dục của các vị cần được buông bỏ.
Cái gì là vô thường, này các tỳ-kheo, thì ở đó dục của các vị cần được buông bỏ."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.