Tương Ưng Bộ · SN 35.173
Kinh Dục Tham Nơi Khổ Nội Xứ
Dukkhachandādisutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ sáu đóng khối khổ, và nó là bài cuối của bộ ba.
Này các tỳ-kheo, cái gì là khổ thì ở đó dục của các vị cần được buông bỏ, tham cần được buông bỏ, dục tham cần được buông bỏ.
Ba bài, một câu, và không có gì mới.
Nhưng nếu đọc kỹ bài kệ tóm tắt ở cuối phẩm, người ta thấy khối này không phải ba bài riêng lẻ. Nó là một bài được tách ba.
Cách đếm của kệ: "với dục là mười tám bài". Và mười tám = sáu nhóm × ba.
Sáu nhóm ấy là: vô thường, khổ, vô ngã, nhân với nội xứ và ngoại xứ.
Nghĩa là: phẩm này không có sáu mươi nội dung khác nhau. Nó có sáu nội dung, mỗi nội dung được nói mười lần theo những cách khác nhau.
Đó là một ma trận, và ba bài đầu tiên của khối khổ chỉ là một ô trong ma trận ấy.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Dục Tham Nơi Khổ Nội Xứ (Dukkhachandādisutta) — bài thứ sáu.
"Cái gì là khổ, này các tỳ-kheo, thì ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ.
Và cái gì là khổ?
Con mắt là khổ; các sắc là khổ; nhãn thức là khổ; nhãn xúc là khổ; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên nhãn xúc, cái ấy cũng là khổ.
Ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ. Cũng vậy với cái tai, cái mũi, cái lưỡi và cái thân, cùng các tiếng, mùi, vị, vật chạm, và thức, xúc, thọ của chúng.
Cái lưỡi là khổ; các vị là khổ; thiệt thức là khổ; thiệt xúc là khổ; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên thiệt xúc, cái ấy cũng là khổ.
Ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ.
Ý là khổ; các pháp là khổ; ý thức là khổ; ý xúc là khổ; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên ý xúc, cái ấy cũng là khổ.
Ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ.
Cái gì là khổ, này các tỳ-kheo, thì ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.