Tương Ưng Bộ · SN 22.118
Kinh Được Hỏi
Paripucchitasutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Được Hỏi (Paripucchitasutta) là một cuộc kiểm tra trực tiếp: Đức Thế Tôn không giảng, Ngài hỏi.
Này các tỳ-kheo, các ông nghĩ thế nào? Các ông có coi sắc như vầy: "Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi" không? — Bạch Thế Tôn, không. — Lành thay, này các tỳ-kheo! Sắc nên được thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ như vầy: "Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi."
Rồi lặp với bốn uẩn còn lại, và kết bằng công thức nhàm chán — ly tham — giải thoát.
Điểm tinh tế: câu trả lời "không" ở đây không phải là một cam kết suông, mà là chỗ Đức Thế Tôn gài một cái bẫy tốt lành: các tỳ-kheo trả lời "không" trước, rồi Ngài nói "vậy thì sắc phải được thấy như vậy". Tức là: câu trả lời đúng không làm bạn tự do; cái thấy mới làm bạn tự do.
Và điều ấy lặp lại chính xác — vì nó phải trở thành phản xạ, không chỉ một câu trả lời.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Người Thuyết Pháp (Dhammakathikavagga) — phẩm thứ bảy của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Được Hỏi (Paripucchitasutta) — bài thứ sáu.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, các ông nghĩ thế nào?
Các ông có coi sắc như vầy: 'Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi' không?"
"Bạch Thế Tôn, không."
"Lành thay, này các tỳ-kheo!
Sắc nên được thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ như vầy: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Các ông có coi thọ như vầy: 'Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi' không?
Các ông có coi tưởng như vầy: 'Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi' không?
Các ông có coi các hành như vầy: 'Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi' không?
Các ông có coi thức như vầy: 'Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi' không?"
"Bạch Thế Tôn, không."
"Lành thay, này các tỳ-kheo!
Thức nên được thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ như vầy: 'Đây không phải của tôi, đây không phải là tôi, đây không phải tự ngã của tôi.'
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã học nhàm chán đối với sắc, thọ, tưởng, các hành và thức. Nhàm chán nên ly tham. Ly tham nên được giải thoát. Được giải thoát nên biết rằng: 'Ta đã được giải thoát.'
Vị ấy hiểu rằng: 'Sinh đã tận, phạm hạnh đã sống, việc cần làm đã làm, không còn gì nữa cho đời này.'"
Kinh Được Hỏi, bài thứ sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.