Tương Ưng Bộ · SN 17.32
Kinh Gốc Rễ Thiện
Kusalamūlasutta — bài thứ ba mươi hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ ba mươi hai nói về hậu quả, và nó dùng một thành ngữ nặng.
Này các tỳ-kheo, nơi Devadatta, bị lợi đắc, cung kính và danh vọng chinh phục, tâm bị tiêu hao, gốc rễ thiện đã bị chặt đứt hoàn toàn.
Gốc rễ thiện là hình ảnh của một cái cây: chặt cành thì cây còn sống, chặt rễ thì không. Kinh chọn chữ ấy, chứ không nói Devadatta đã phạm một lỗi nào.
Đó là một sự khác biệt lớn. Một lỗi có thể sám hối; một gốc rễ bị chặt thì không mọc lại. Và điều làm nên sự khác biệt ấy không phải hành vi, mà là tâm bị tiêu hao.
Cụm từ ấy đã xuất hiện từ bài thứ tư, ở một tỳ-kheo vô danh đi khất thực buổi sáng. Đến đây nó được áp cho một người có tên, và người đọc nhận ra rằng bài thứ tư không phải một ví dụ nhẹ.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lợi Đắc (Lābhasakkārasaṃyutta), tương ưng thứ 17.
Phẩm Thứ Tư (Catutthavagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Lợi Đắc.
Kinh Gốc Rễ Thiện (Kusalamūlasutta) — bài thứ ba mươi hai.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng thật là dữ dằn.
Này các tỳ-kheo, nơi Devadatta, bị lợi đắc, cung kính và danh vọng chinh phục, tâm bị tiêu hao, gốc rễ thiện đã bị chặt đứt hoàn toàn.
Như vậy đó, này các tỳ-kheo, lợi đắc, cung kính và danh vọng thật là dữ dằn, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho sự chứng đạt nơi an ổn khỏi ách tối thượng.
Vì thế, này các tỳ-kheo, các ông hãy học như vầy: Chúng ta sẽ từ bỏ lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi; và lợi đắc, cung kính và danh vọng đã sinh khởi sẽ không chinh phục tâm chúng ta và an trú. Này các tỳ-kheo, các ông hãy học như vậy."
Bài thứ ba mươi hai.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.