Tương Ưng Bộ · SN 47.94
Kinh Khát Ái
Taṇhāsutta — bài thứ chín mươi tư
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Khát Ái (Taṇhāsutta) khép phẩm thứ chín — và khép bằng chữ quan trọng nhất của cả bốn sự thật thứ hai.
Ba loại khát ái:
khát ái dục lạc (kāmataṇhā) — muốn có, muốn hưởng; khát ái sự sống (bhavataṇhā) — muốn được là, muốn còn; khát ái sự không sống (vibhavataṇhā) — muốn không còn, muốn mất đi.
Cái thứ ba ít được nói tới, nhưng nó thật: có những lúc người ta không muốn sống nữa, và đó cũng là một cái muốn — muốn cho mình không còn.
Kinh nói cả ba đều là khát ái, và cả ba đều chấm dứt bằng cùng một việc: bốn chỗ quán niệm.
Bài này kèm lời đóng phẩm và bài kệ tóm tắt mười bài.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Niệm Xứ (Satipaṭṭhānasaṃyutta), tương ưng thứ 47.
Phẩm Các Sự Tìm Cầu (Esanāvagga) — phẩm thứ chín của Tương Ưng Niệm Xứ, gồm mười bài ngắn, mỗi bài nêu một nhóm pháp.
Kinh Khát Ái (Taṇhāsutta) — bài thứ chín mươi tư.
"Này các tỳ-kheo, có ba loại khát ái.
Ba ấy là gì?
Khát ái dục lạc, khát ái sự sống, khát ái sự không sống —
này các tỳ-kheo, đó là ba loại khát ái.
Này các tỳ-kheo, để thắng tri, để liễu tri, để làm cho tận cùng, để đoạn tận ba loại khát ái ấy, thì phải tu bốn chỗ quán niệm.
Bốn ấy là gì?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo trú quán thân nơi thân — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán thọ nơi các thọ — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán tâm nơi tâm — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán pháp nơi các pháp — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Này các tỳ-kheo, để thắng tri, để liễu tri, để làm cho tận cùng, để đoạn tận ba loại khát ái ấy, thì phải tu bốn chỗ quán niệm này."
Kinh Khát Ái, bài thứ chín mươi tư, đến đây là hết.
Phẩm Các Sự Tìm Cầu, phẩm thứ chín, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm (uddāna) — bốn câu ghi mười bài.
Tìm Cầu, Hơn Bằng Kém, Lậu Hoặc,
Cõi Sống, và ba loại Khổ;
Cằn Cỗi, Vết Nhơ, Bức Bối,
Cảm Thọ, Khát Ái — ấy là mười bài.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.