Tương Ưng Bộ · SN 35.189
Kinh Khổ Nơi Quá Khứ Nội Xứ
Ajjhattātītādidukkhasutta — bài thứ hai mươi hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ hai mươi ba mở khối khổ × ba thời, và nó lặp lại cấu trúc của bài 186 với một chữ đổi.
Này các tỳ-kheo, con mắt là khổ, cái tai là khổ, cái mũi là khổ, cái lưỡi là khổ, cái thân là khổ và ý là khổ, tất cả đều thuộc quá khứ.
Rồi chuỗi nhàm chán — ly tham — giải thoát.
Có một điều đáng chú ý về cách những bài này được nhóm: trong nguồn, ba bài 189, 190, 191 nằm trong một tệp, với tựa Ajjhattātītādidukkhasutta — "bắt đầu bằng quá khứ".
Nghĩa là người biên tập không đặt tên cho từng bài. Họ đặt tên cho cả cụm, và cái tên ấy chỉ nói bài đầu.
Đó là một cách đặt tên rất tiết kiệm, và nó có một hệ quả: ba bài này không có tên riêng trong truyền thống.
Với người đọc hiện đại, điều ấy có vẻ bất tiện. Nhưng nó phản ánh một sự thật: trong truyền thống, ba bài này là một.
Và bản dịch này giữ ba số — vì trang web cần số — nhưng không bịa ra ba cái tên khác nhau.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Khổ Nơi Quá Khứ Nội Xứ (Ajjhattātītādidukkhasutta) — bài thứ hai mươi hai.
"Này các tỳ-kheo, con mắt là khổ, cái tai là khổ, cái mũi là khổ, cái lưỡi là khổ, cái thân là khổ và ý là khổ, thuộc quá khứ, vị lai hay hiện tại.
Thấy vậy, này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã nghe nhiều nhàm chán đối với con mắt, nhàm chán đối với cái tai, nhàm chán đối với cái mũi, nhàm chán đối với cái lưỡi, nhàm chán đối với cái thân và nhàm chán đối với ý.
Do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; khi được giải thoát, vị ấy biết: Ta đã được giải thoát.
Vị ấy biết: Sinh đã tận, đời sống phạm hạnh đã sống xong, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại đời này nữa."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.