Tương Ưng Bộ · SN 33.5
Kinh Không Biết Về Thức
Viññāṇaaññāṇasutta — bài thứ năm
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ năm: thức, uẩn cuối của nhóm thứ nhất. Hết năm bài này, nhóm không biết đã đủ năm uẩn.
Này Vaccha, do không biết về thức, do không biết về sự sinh khởi của thức, do không biết về sự đoạn diệt của thức, do không biết về con đường dẫn đến sự đoạn diệt của thức;
Năm uẩn ở đây không phải năm thứ rời nhau. Chúng là năm cách nhìn vào cùng một dòng trải nghiệm: cái được nhận làm thân, cái cảm giác, cái nhận diện, cái tạo tác, cái biết.
Thiếu cái nhìn vào bất kỳ phần nào trong năm phần ấy cũng đủ để mười tà kiến mọc lên.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Vacchagotta (Vacchagottasaṃyutta), tương ưng thứ 33.
Phẩm Vacchagotta (Vacchagottavagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Vacchagotta.
Kinh Không Biết Về Thức (Viññāṇaaññāṇasutta) — bài thứ năm.
"Tại Sāvatthī.
Ngồi một bên, du sĩ Vacchagotta bạch Đức Thế Tôn:
Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, mà những tà kiến sai biệt này khởi lên ở đời —
thế giới là thường còn, hay thế giới là vô thường, hay thế giới có biên, hay thế giới không biên, hay linh hồn và thân là một, hay linh hồn khác và thân khác, hay Như Lai có sau khi chết,
hay Như Lai không có sau khi chết, hay Như Lai vừa có vừa không có sau khi chết, hay Như Lai không có cũng không không có sau khi chết?
Này Vaccha, do không biết về thức, do không biết về sự sinh khởi của thức, do không biết về sự đoạn diệt của thức, do không biết về con đường dẫn đến sự đoạn diệt của thức;
như vậy, những tà kiến sai biệt này khởi lên ở đời —
thế giới là thường còn, hay thế giới là vô thường, hay thế giới có biên, hay thế giới không biên, hay linh hồn và thân là một, hay linh hồn khác và thân khác, hay Như Lai có sau khi chết, hay Như Lai không có sau khi chết, hay Như Lai vừa có vừa không có sau khi chết,
hay Như Lai không có cũng không không có sau khi chết.
Này Vaccha, đó là nhân, đó là duyên, mà những tà kiến sai biệt này khởi lên ở đời —
thế giới là thường còn, hay thế giới là vô thường, hay thế giới có biên, hay thế giới không biên, hay linh hồn và thân là một, hay linh hồn khác và thân khác, hay Như Lai có sau khi chết,
hay Như Lai không có cũng không không có sau khi chết."
Bài thứ năm.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.