Tương Ưng Bộ · SN 45.147
Kinh Mặt Trời
Suriyasutta — bài thứ một trăm bốn mươi bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Mặt Trời (Suriyasutta) là bài thứ hai của bộ ba về ánh sáng — và là bài duy nhất trong phẩm tả một cảnh.
Này các tỳ-kheo, vào mùa thu, khi bầu trời quang đãng không mây, mặt trời mọc lên xua tan mọi tối tăm trong hư không, chiếu sáng, chói lọi, rực rỡ.
Rồi câu quen thuộc: mọi pháp thiện đều lấy không dễ duôi làm gốc.
"Vào mùa thu" (saradasamaya) không phải chi tiết trang trí: sau mùa mưa, bầu trời Ấn Độ trong veo — đó là lúc mặt trời hiện ra rõ nhất. Kinh chọn đúng khoảnh khắc ấy để nói về một cái gì xua tan chứ không phải thắng.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Không Dễ Duôi (Appamādapeyyālavagga) — phẩm thứ mười một của Tương Ưng Đạo.
Kinh Mặt Trời (Suriyasutta) — bài thứ một trăm bốn mươi bảy.
"Này các tỳ-kheo, vào mùa thu, khi bầu trời quang đãng không mây, mặt trời mọc lên xua tan mọi tối tăm trong hư không, chiếu sáng, chói lọi, rực rỡ;
ánh sáng mặt trời được gọi là bậc tối thượng trong các ánh sáng ấy.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, mọi pháp thiện đều lấy không dễ duôi làm gốc, đều hội tụ về không dễ duôi; không dễ duôi được gọi là bậc tối thượng trong các pháp ấy.
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo không dễ duôi thì có thể chờ đợi điều này: sẽ tu con đường tám nhánh cao quý, sẽ làm cho nó sung mãn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu con đường tám nhánh cao quý, làm cho nó sung mãn."
Kinh Mặt Trời, bài thứ một trăm bốn mươi bảy, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.