Tương Ưng Bộ · SN 49.21
Kinh Mặt Trời
Suriyasutta — bài thứ hai mươi mốt
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này thuộc phẩm Không Dễ Duôi — mười bài, mỗi bài mở bằng một hình ảnh so sánh rồi khép lại bằng cùng một câu về sự không dễ duôi.
Này các tỳ-kheo, trong các ánh sáng, ánh sáng mặt trời được gọi là bậc tối thượng trong các ánh sáng ấy.
Hình ảnh trong bài này không phải để trang trí. Nó làm một việc mà lời giảng không làm được: nó cho thấy chiều của một quá trình. Nước không quyết định chảy về biển; nó chỉ chảy theo hướng của lòng sông, và biển là chỗ cuối cùng của mọi lòng sông.
Ví dụ ở đây là mặt trời: trong mọi ánh sáng, ánh sáng mặt trời là bậc tối thượng. Bài này đứng ngay sau bài mặt trăng, và hai bài chỉ khác nhau đúng một chữ.
Và như vậy, một bài kinh chỉ gồm bốn câu, được lặp lại đủ nhiều lần để thành một thói quen của tâm.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Chánh Cần (Sammappadhānasaṃyutta), tương ưng thứ 49.
Phẩm Thứ Hai (Appamādavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Chánh Cần.
Kinh Mặt Trời (Suriyasutta) — bài thứ hai mươi mốt.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, trong các ánh sáng, ánh sáng mặt trời được gọi là bậc tối thượng trong các ánh sáng ấy.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, mọi pháp thiện đều lấy không dễ duôi làm gốc, đều hội tụ về không dễ duôi; không dễ duôi được gọi là bậc tối thượng trong các pháp ấy.
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo không dễ duôi thì có thể chờ đợi điều này: sẽ tu tập bốn chánh cần, sẽ làm cho chúng sung mãn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu tập bốn chánh cần, làm cho chúng sung mãn?
Này các tỳ-kheo, ở đây vị tỳ-kheo khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp ác, bất thiện chưa sinh không sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để đoạn trừ các pháp ác, bất thiện đã sinh.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện chưa sinh được sinh khởi.
Vị ấy khởi lên ước muốn, nỗ lực, khởi lên tinh tấn, quyết tâm, cố gắng — để cho các pháp thiện đã sinh được an trú, không quên, tăng trưởng, sung mãn, được tu tập, đi đến viên mãn.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu tập bốn chánh cần, làm cho chúng sung mãn."
Bài thứ hai mươi mốt.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.