Tương Ưng Bộ · SN 50.60
Kinh Năm Dòng Sông Lớn Nghiêng Về Phía Đông (Lần Nữa)
Chaṭṭhapācīnaninnasutta — bài thứ sáu mươi
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này mở đầu nửa sau của Tương Ưng Lực — mười hai bài lặp lại đúng phẩm Gaṅgā, nhưng câu tu tập đổi sang một cách nói khác: dẫn đến đoạn trừ tham, sân, si.
Này các tỳ-kheo, ví như năm dòng sông lớn nghiêng về phía đông, xuôi về phía đông, chảy về phía đông.
Hình ảnh trong bài này không phải để trang trí. Nó cho thấy chiều của một quá trình. Nước không quyết định chảy về biển; nó chỉ chảy theo hướng của lòng sông, và biển là chỗ cuối cùng của mọi lòng sông.
Bài này lặp lại một bài ở nửa đầu của tương ưng. Khác biệt duy nhất nằm ở câu tu tập: thay vì nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ, kinh dùng dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si. Cùng năm lực, nhưng nhìn từ phía kết quả.
Bài này không nêu tên một con sông, mà gộp cả năm dòng sông lớn lại thành một hình ảnh.
Kinh dừng ở chỗ mà phần lớn người ta sẽ muốn hỏi thêm. Đó là chỗ dừng có chủ ý.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lực (Balasaṃyutta), tương ưng thứ 50.
Phẩm Thứ Sáu (Punagaṅgāpeyyālavagga) — phẩm thứ sáu của Tương Ưng Lực.
Kinh Năm Dòng Sông Lớn Nghiêng Về Phía Đông (Lần Nữa) (Chaṭṭhapācīnaninnasutta) — bài thứ sáu mươi.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, ví như năm dòng sông lớn nghiêng về phía đông, xuôi về phía đông, chảy về phía đông;
cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập năm lực, thực hành nhiều năm lực thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo tu tập năm lực, thực hành nhiều năm lực thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tín lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tấn lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập niệm lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập định lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tuệ lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo tu tập năm lực, thực hành nhiều năm lực thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn."
Bài thứ sáu mươi.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.