Tương Ưng Bộ · SN 50.61
Kinh Sông Hằng Nghiêng Về Biển (Lần Nữa)
Paṭhamasamuddaninnasutta — bài thứ sáu mươi mốt
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này mở đầu nửa sau của Tương Ưng Lực — mười hai bài lặp lại đúng phẩm Gaṅgā, nhưng câu tu tập đổi sang một cách nói khác: dẫn đến đoạn trừ tham, sân, si.
Này các tỳ-kheo, ví như sông Hằng nghiêng về biển, xuôi về biển, chảy về biển.
Có một sự tương phản đáng chú ý giữa hình ảnh và lời kết. Hình ảnh là một thứ rất lớn — một dòng sông, một cái cây, cả bầu trời. Lời kết lại rất nhỏ: một người ngồi xuống và bắt đầu chú ý đến điều mình đang làm.
Bài này lặp lại một bài ở nửa đầu của tương ưng. Khác biệt duy nhất nằm ở câu tu tập: thay vì nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ, kinh dùng dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si. Cùng năm lực, nhưng nhìn từ phía kết quả.
Bài này trở lại sông Hằng, nhưng lần này hướng chảy không còn là phía đông mà là biển.
Và như vậy, một bài kinh chỉ gồm mấy câu, được lặp lại đủ nhiều lần để thành một thói quen của tâm.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lực (Balasaṃyutta), tương ưng thứ 50.
Phẩm Thứ Sáu (Punagaṅgāpeyyālavagga) — phẩm thứ sáu của Tương Ưng Lực.
Kinh Sông Hằng Nghiêng Về Biển (Lần Nữa) (Paṭhamasamuddaninnasutta) — bài thứ sáu mươi mốt.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, ví như sông Hằng nghiêng về biển, xuôi về biển, chảy về biển;
cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập năm lực, thực hành nhiều năm lực thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo tu tập năm lực, thực hành nhiều năm lực thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tín lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tấn lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập niệm lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập định lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tuệ lực — dẫn đến đoạn trừ tham, dẫn đến đoạn trừ sân, dẫn đến đoạn trừ si.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo tu tập năm lực, thực hành nhiều năm lực thì hướng đến niết-bàn, xuôi về niết-bàn, chảy về niết-bàn."
Bài thứ sáu mươi mốt.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.