Tương Ưng Bộ · SN 45.10
Kinh Nandiya
Nandiyasutta — bài thứ muoi
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Nandiya (Nandiyasutta) là bài cuối của phẩm mở đầu, và nó làm một việc khác hẳn chín bài trước: đếm.
Du sĩ Nandiya hỏi: "Bạch Gotama, có bao nhiêu pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, thì dẫn đến Niết-bàn, hướng đến Niết-bàn, kết thúc ở Niết-bàn?"
Một câu trả lời bằng số: tám.
Đây là bài đầu tiên trong rất nhiều bài cùng khuôn của Tương Ưng Đạo — hỏi "bao nhiêu pháp", đáp "tám pháp", rồi liệt kê tám nhánh. Khuôn này sẽ lặp lại hàng trăm lần trong 180 bài, với những người hỏi khác nhau: du sĩ, bà-la-môn, tỳ-kheo, chư thiên.
Và nó cũng là bài duy nhất trong phẩm mở đầu có một cái kết khác: Nandiya, sau khi nghe, xin quy y. Ông là người ngoài, hỏi một câu mang tính liệt kê, và ra về như một người cư sĩ.
Phẩm Vô Minh khép lại bằng bài kệ tóm tắt — mười cái tên, để người tụng nhớ mình đang ở đâu.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Vô Minh (Avijjāvagga) — phẩm thứ nhất của Tương Ưng Đạo.
Kinh Nandiya (Nandiyasutta) — bài thứ muoi.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ).
Rồi du sĩ Nandiya đến chỗ Đức Thế Tôn; đến rồi, chào hỏi thân mật với Đức Thế Tôn.
Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, du sĩ Nandiya bạch với Đức Thế Tôn:
"Bạch Gotama, có bao nhiêu pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, thì dẫn đến Niết-bàn, hướng đến Niết-bàn, kết thúc ở Niết-bàn?"
"Này Nandiya, có tám pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, thì dẫn đến Niết-bàn, hướng đến Niết-bàn, kết thúc ở Niết-bàn.
Tám pháp ấy là gì?
Đó là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
Này Nandiya, chính tám pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, thì dẫn đến Niết-bàn, hướng đến Niết-bàn, kết thúc ở Niết-bàn."
Khi nghe vậy, du sĩ Nandiya bạch với Đức Thế Tôn:
"Thật vi diệu thay, bạch Gotama! Thật vi diệu thay, bạch Gotama! Như người dựng thẳng lại cái đã bị úp, mở ra cái đã bị đậy kín, chỉ đường cho người đi lạc, thắp đèn dầu vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy hình sắc — cũng vậy, Đức Thế Tôn đã làm sáng tỏ Pháp bằng nhiều cách.
Bạch Gotama, con xin quy y Đức Thế Tôn, quy y Pháp, quy y Tăng đoàn tỳ-kheo. Từ hôm nay cho đến trọn đời, mong Đức Thế Tôn nhận con làm cư sĩ đã quy y."
Kinh Nandiya, bài thứ mười, đến đây là hết.
Phẩm Vô Minh, phẩm thứ nhất, đến đây là hết.
Kệ tóm tắt phẩm (uddāna) — bốn câu ghi mười bài.
Vô Minh, Một Nửa,
Sāriputta và Bà-la-môn;
Vì Mục Đích Gì, và hai vị tỳ-kheo,
Phân Tích, Râu Lúa, Nandiya — ấy là mười bài.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.