Tương Ưng Bộ · SN 56.44

Kinh Ngôi Nhà Có Đỉnh

Kūṭāgārasutta — bài kinh ví tầng dưới và tầng trên

4 phút đọc · đối chiếu Pali trên SuttaCentral

Giới thiệu bài kinh

Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.

Kinh Ngôi Nhà Có Đỉnh (Kūṭāgārasutta) là bài ngắn nhất phẩm, và có lẽ là bài rõ nhất.

Không ai xây được tầng trên của một ngôi nhà có đỉnh trước khi xây tầng dưới. Chuyện ấy không khó — chuyện ấy không thể. Cũng vậy: không ai có thể làm cho khổ chấm dứt mà chưa giác ngộ bốn sự thật.

Hình ảnh này khác hai bài trước ở chỗ nó không nói về hậu quả, mà nói về thứ tự. Bốn sự thật không phải điều kiện kèm theo của sự giải thoát; chúng là nền của nó.

Và câu khẳng định ở nửa sau cũng đáng giữ: có nền thì chắc chắn xây được tầng trên — không phải "có thể", mà là ṭhānametaṁ vijjati, "điều ấy có chỗ đứng", tức là tất yếu.

Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.

Phẩm Vực Thẳm (Papātavagga) — phẩm thứ năm của Tương Ưng Tứ Đế.

Kinh Ngôi Nhà Có Đỉnh (Kūṭāgārasutta) — bài thứ tư.

"Này các tỳ-kheo, nếu có ai nói như vầy:

"Không giác ngộ hoàn toàn sự thật cao quý về khổ đúng như nó là, không giác ngộ hoàn toàn sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ đúng như nó là, không giác ngộ hoàn toàn sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ đúng như nó là, không giác ngộ hoàn toàn sự thật cao quý về con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ đúng như nó là, tôi sẽ làm cho khổ chấm dứt đúng đắn" —

điều ấy không thể xảy ra.

Ví như, này các tỳ-kheo, có ai nói như vầy:

"Không làm tầng dưới của ngôi nhà có đỉnh, tôi sẽ dựng tầng trên của ngôi nhà có đỉnh" —

điều ấy không thể xảy ra;

cũng vậy, này các tỳ-kheo, nếu có ai nói như vầy:

điều ấy không thể xảy ra.

Nhưng này các tỳ-kheo, nếu có ai nói như vầy:

"Giác ngộ hoàn toàn sự thật cao quý về khổ đúng như nó là, giác ngộ hoàn toàn sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ đúng như nó là, giác ngộ hoàn toàn sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ đúng như nó là, giác ngộ hoàn toàn sự thật cao quý về con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ đúng như nó là, tôi sẽ làm cho khổ chấm dứt đúng đắn" —

điều ấy có thể xảy ra.

Ví như, này các tỳ-kheo, có ai nói như vầy:

"Làm xong tầng dưới của ngôi nhà có đỉnh, tôi sẽ dựng tầng trên của ngôi nhà có đỉnh" —

điều ấy có thể xảy ra;

cũng vậy, này các tỳ-kheo, nếu có ai nói như vầy:

điều ấy có thể xảy ra.

Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là nguồn gốc của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là sự chấm dứt của khổ"; hãy nỗ lực để biết như thật: "Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ"."

Kinh Ngôi Nhà Có Đỉnh, bài thứ tư, đến đây là hết.

Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.

Về phương pháp dịch →