Tương Ưng Bộ · SN 15.14
Kinh Người Mẹ
Mātusutta — bài thứ mười bốn
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Từ bài này đến bài mười chín là một chuỗi sáu bài ngắn, cùng một công thức, chỉ đổi một từ: mẹ, cha, anh trai, chị em gái, con trai, con gái.
Thật không dễ, này các tỳ-kheo, để tìm được một chúng sinh mà trong thời gian dài này lại chưa từng là mẹ của các ông.
Lối viết ấy có vẻ đơn điệu, nhưng nó có tác dụng riêng: khi nghe sáu lần, người ta không còn nghe như một lập luận nữa, mà như một sự thật hiển nhiên.
Bài này là bài đầy đủ nhất trong sáu bài — nó có cả câu hỏi vì sao và câu trả lời về vô minh và ái. Năm bài sau rút gọn dần.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Không Có Khởi Đầu (Anamataggasaṃyutta), tương ưng thứ 15.
Phẩm Hai (Dutiyavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Không Có Khởi Đầu.
Kinh Người Mẹ (Mātusutta) — bài thứ mười bốn.
"Tại Sāvatthī.
Vòng luân hồi này, này các tỳ-kheo, là không có khởi đầu có thể tìm ra. Không tìm ra được điểm khởi đầu của những chúng sinh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, chạy vòng và luân hồi.
Thật không dễ, này các tỳ-kheo, để tìm được một chúng sinh mà trong thời gian dài này lại chưa từng là mẹ của các ông.
Vì sao thế?
Vòng luân hồi này, này các tỳ-kheo, là không có khởi đầu có thể tìm ra. Không tìm ra được điểm khởi đầu của những chúng sinh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, chạy vòng và luân hồi.
Và chừng ấy, này các tỳ-kheo, đã đủ để nhàm chán tất cả các hành, đủ để ly tham, đủ để giải thoát."
Bài thứ bốn.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.