Tương Ưng Bộ · SN 50.13
Kinh Như Lai
Tathāgatasutta — bài thứ mười ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài này thuộc phẩm Không Dễ Duôi — mười bài, mỗi bài mở bằng một hình ảnh so sánh rồi khép lại bằng cùng một câu về sự không dễ duôi.
Này các tỳ-kheo, trong tất cả chúng sinh — loài không chân, loài hai chân, loài bốn chân, loài nhiều chân; loài có sắc, loài không sắc; loài có tưởng, loài không tưởng, loài không có tưởng cũng không không có tưởng — Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, được gọi là bậc tối thượng.
Cấu trúc của mỗi bài là ba lớp: một hình ảnh, một câu áp dụng, và năm khoa tu tập. Ba lớp ấy không giải thích lẫn nhau; chúng đứng cạnh nhau, và người đọc phải tự nối.
Ví dụ ở đây là một so sánh rất rộng: trong tất cả chúng sinh — loài không chân, hai chân, bốn chân, nhiều chân; loài có sắc, không sắc; loài có tưởng, không tưởng — Như Lai được gọi là bậc tối thượng. Rồi kinh nói: cũng vậy, mọi pháp thiện đều lấy không dễ duôi làm gốc.
Đọc xong, điều còn lại không phải một ý niệm mà một hướng.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Lực (Balasaṃyutta), tương ưng thứ 50.
Phẩm Thứ Hai (Appamādavagga) — phẩm thứ hai của Tương Ưng Lực.
Kinh Như Lai (Tathāgatasutta) — bài thứ mười ba.
"Tại Sāvatthī.
Này các tỳ-kheo, trong tất cả chúng sinh — loài không chân, loài hai chân, loài bốn chân, loài nhiều chân; loài có sắc, loài không sắc; loài có tưởng, loài không tưởng, loài không có tưởng cũng không không có tưởng — Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, được gọi là bậc tối thượng.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, mọi pháp thiện đều lấy không dễ duôi làm gốc, đều hội tụ về không dễ duôi; không dễ duôi được gọi là bậc tối thượng trong các pháp ấy.
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo không dễ duôi thì có thể chờ đợi điều này: sẽ tu tập năm lực, sẽ làm cho chúng sung mãn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu tập năm lực, làm cho chúng sung mãn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tín lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tấn lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập niệm lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập định lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ,
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu tập tuệ lực — nương vào ly, nương vào ly tham, nương vào diệt, hướng đến buông bỏ.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo không dễ duôi tu tập năm lực, làm cho chúng sung mãn."
Bài thứ mười ba.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.