Tương Ưng Bộ · SN 56.27
Kinh Như Thật (2)
Tathasutta — bài kinh thứ hai về bốn điều như thật
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ bảy của phẩm trả lời một câu hỏi ngôn ngữ: vì sao bốn điều này lại được gọi là "sự thật cao quý"?
Câu trả lời ở đây gọn: vì chúng là như thật, không sai khác, không thể khác — nên mới gọi là ariyasacca, sự thật cao quý.
Bài tiếp theo (Kinh Thế Giới, SN 56.28) sẽ trả lời cùng câu hỏi ấy bằng một lý do khác hẳn. Đọc hai bài liền, người ta thấy bộ kinh không ngại đưa hai cách giải thích cho cùng một cái tên: một cách dựa vào tính xác thực của nội dung, một cách dựa vào phẩm giá của người tuyên bố.
Đó là chỗ thú vị của các bài ngắn quanh đây: chúng không thêm giáo lý mới, chúng mài lại một chữ.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Làng Koṭi (Koṭigāmavagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Như Thật (2) (Tathasutta) — bài thứ bảy.
"Này các tỳ-kheo, có bốn sự thật cao quý này.
Bốn sự thật ấy là gì?
Sự thật cao quý về khổ, sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ, sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ, sự thật cao quý về con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ.—
Này các tỳ-kheo, đó là bốn sự thật cao quý, là như thật, không sai khác, không thể khác;
vì vậy chúng được gọi là "sự thật cao quý".
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là nguồn gốc của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là sự chấm dứt của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ'."
Kinh Như Thật (2), bài thứ bảy, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.