Tương Ưng Bộ · SN 56.28
Kinh Thế Giới
Lokasutta — bài kinh về bốn sự thật trong toàn bộ thế giới
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Thế Giới (Lokasutta) đưa ra cách giải thích thứ hai cho cái tên ariyasacca — và cách này rộng hơn hẳn bài trước.
Bài trước nói: gọi là "cao quý" vì nội dung của chúng là như thật. Bài này nói: gọi là "cao quý" vì trong toàn bộ thế giới — có chư thiên, có Ma vương, có Phạm thiên, có sa-môn, bà-la-môn, chư thiên và loài người — Như Lai là bậc cao quý, và bốn điều này là điều Ngài công bố.
Cái nhìn ở đây khác hẳn: không phải định nghĩa bằng tính chất của sự vật, mà bằng vị trí của người nói. Cùng một chữ, hai lối vào — một lối từ dưới lên (sự thật vì đúng), một lối từ trên xuống (sự thật vì bậc Thánh tuyên bố).
Với người đọc hôm nay, chi tiết đáng chú ý là danh sách thế giới: chư thiên, Ma vương, Phạm thiên không phải hình ảnh trang trí, mà là cách nói "toàn bộ khung cảnh mà con người tin là có".
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Tứ Đế (Saccasaṃyutta), tương ưng thứ 56.
Phẩm Làng Koṭi (Koṭigāmavagga) — phẩm thứ ba của Tương Ưng Tứ Đế.
Kinh Thế Giới (Lokasutta) — bài thứ tám.
"Này các tỳ-kheo, có bốn sự thật cao quý này.
Bốn sự thật ấy là gì?
Sự thật cao quý về khổ, sự thật cao quý về nguồn gốc của khổ, sự thật cao quý về sự chấm dứt của khổ, sự thật cao quý về con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ.
Này các tỳ-kheo, trong thế giới có chư thiên, có Ma vương, có Phạm thiên, trong đám đông sa-môn và bà-la-môn, chư thiên và loài người, Như Lai là bậc cao quý;
vì vậy chúng được gọi là "sự thật cao quý".
Vậy nên, này các tỳ-kheo, hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là nguồn gốc của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là sự chấm dứt của khổ'; hãy nỗ lực để biết như thật: 'Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt của khổ'."
Kinh Thế Giới, bài thứ tám, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.