Tương Ưng Bộ · SN 47.51
Kinh Sông Hằng
Gaṅgānadīsutta — bài thứ năm mươi mốt
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Sông Hằng (Gaṅgānadīsutta) mở đầu phẩm thứ sáu — một phẩm toàn những bài ngắn, cùng một khuôn, đổi hình ảnh.
Hình ảnh ở đây rất giản dị: sông Hằng không cố gắng chảy về phía đông. Nó chảy về phía đông vì lòng sông đã nghiêng về phía đông. Không có ai đẩy, không có ai kéo.
Cũng vậy, vị tỳ-kheo tu bốn chỗ quán niệm không cần "quyết tâm hướng về Niết-bàn". Tâm tự nghiêng, vì cái nền đã được làm cho dốc.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Niệm Xứ (Satipaṭṭhānasaṃyutta), tương ưng thứ 47.
Phẩm Sông Hằng (Gaṅgāpeyyālavagga) — phẩm thứ sáu của Tương Ưng Niệm Xứ, gồm mười hai bài ngắn cùng một khuôn.
Kinh Sông Hằng (Gaṅgānadīsutta) — bài thứ năm mươi mốt.
"Ví như, này các tỳ-kheo, sông Hằng nghiêng về phía đông, dốc về phía đông, chảy về phía đông.
Cũng vậy, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu bốn chỗ quán niệm, làm cho sung mãn bốn chỗ quán niệm, thì nghiêng về Niết-bàn, dốc về Niết-bàn, chảy về Niết-bàn.
Và này các tỳ-kheo, thế nào là vị tỳ-kheo tu bốn chỗ quán niệm, làm cho sung mãn bốn chỗ quán niệm, nên nghiêng về Niết-bàn, dốc về Niết-bàn, chảy về Niết-bàn?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo trú quán thân nơi thân — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán thọ nơi các thọ — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán tâm nơi tâm — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời;
trú quán pháp nơi các pháp — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Như vậy, này các tỳ-kheo, là vị tỳ-kheo tu bốn chỗ quán niệm, làm cho sung mãn bốn chỗ quán niệm, nên nghiêng về Niết-bàn, dốc về Niết-bàn, chảy về Niết-bàn."
Kinh Sông Hằng, bài thứ năm mươi mốt, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.