Tương Ưng Bộ · SN 22.74
Kinh Sự Sinh Khởi
Samudayasutta — bài thứ hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Sự Sinh Khởi (Samudayasutta) thêm một tầng vào bộ ba của bài trước: bây giờ là sự sinh khởi, sự biến mất, vị ngọt, cái hại, lối ra.
Này các tỳ-kheo, người phàm phu không học không hiểu đúng như thật sự sinh khởi, sự biến mất, vị ngọt, cái hại và lối ra của năm uẩn.
Năm mặt thay vì ba. Sự sinh khởi trả lời câu "cái này từ đâu ra"; sự biến mất trả lời "nó đi đâu"; ba mặt còn lại trả lời "vì sao ta bị hút, vì sao ta tỉnh, và thoát bằng cách nào".
Đọc liền 73 và 74 sẽ thấy một cách dạy rất đặc trưng của bộ kinh này: cùng một chủ đề, mỗi bài mở rộng thêm một chút. Không bài nào tự đủ; chúng lớn lên bên nhau.
Và tiêu chí vẫn là tiêu chí cũ: người đã học thì hiểu, người chưa học thì không.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Bị Gặm Nhấm (Khajjanīyavagga) — phẩm thứ tám của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Sự Sinh Khởi (Samudayasutta) — bài thứ hai.
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī.
"Này các tỳ-kheo, người phàm phu không học không hiểu đúng như thật sự sinh khởi, sự biến mất, vị ngọt, cái hại và lối ra của sắc,
của thọ,
của tưởng,
của các hành,
và của thức."
Nhưng này các tỳ-kheo, vị thánh đệ tử đã học hiểu đúng như thật sự sinh khởi, sự biến mất, vị ngọt, cái hại và lối ra của sắc,
của thọ,
của tưởng,
của các hành,
và của thức."
Kinh Sự Sinh Khởi, bài thứ hai, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.