Tương Ưng Bộ · SN 22.131
Kinh Sự Sinh Khởi
Samudayasutta — bài thứ sáu
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Sự Sinh Khởi (Samudayasutta) là bài thứ ba trong bộ sáu, và nó dùng bộ năm thay vì bộ ba:
Này hiền giả, đó là khi người phàm phu không học không hiểu đúng như thật sự sinh khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, cái hại và lối ra của sắc, thọ, tưởng, các hành và thức. Đó được gọi là vô minh.
Năm mặt: nó từ đâu đến (sinh khởi), nó đi đâu (chấm dứt), nó ngọt chỗ nào, nó hại chỗ nào, và lối ra ở đâu.
Đây là bản đồ đầy đủ nhất mà các bài trước đã dựng dần: bài 127 chỉ có mặt sinh diệt; bài 129 chỉ có vị ngọt–cái hại–lối ra; bài này gộp cả năm.
Và điều đáng chú ý là Đức Thế Tôn không đưa ra định nghĩa nào khác cho "minh" — nghĩa là cái biết đầy đủ ấy chính là cái biết giải thoát, không có cái biết thứ hai nào cao hơn.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Uẩn (Khandhasaṃyutta), tương ưng thứ 22.
Phẩm Vô Minh (Avijjāvagga) — phẩm thứ tám của Tương Ưng Uẩn.
Kinh Sự Sinh Khởi (Samudayasutta) — bài thứ sáu.
Một thuở nọ, các vị trưởng lão trú tại Bārāṇasī, trong Vườn Nai, tại Isipatana.
"Này hiền giả Sāriputta, người ta nói 'vô minh'.
Vô minh là gì?
Và thế nào được gọi là người vô minh?"
"Này hiền giả, đó là khi người phàm phu không học không hiểu đúng như thật sự sinh khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, cái hại và lối ra của sắc,
của thọ,
của tưởng,
của các hành,
và của thức.
Đó được gọi là vô minh.
Và đó là cách được gọi là người vô minh."
Kinh Sự Sinh Khởi, bài thứ sáu, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.