Tương Ưng Bộ · SN 47.37
Kinh Tham Ái
Chandasutta — bài thứ ba mươi bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Tham Ái (Chandasutta) có một khuôn rất riêng: quán → tham ái rơi → bất tử được chứng.
Mỗi chỗ quán niệm được nói theo đúng ba nhịp:
Vị ấy trú quán thân nơi thân… Tham ái đối với thân nơi vị ấy đang quán như vậy thì được bỏ. Nhờ bỏ tham ái, bất tử được chứng ngộ.
Rồi lặp lại với thọ, tâm, pháp.
Chữ chanda ở đây không phải "dục" theo nghĩa xấu, mà là sự ham muốn, thích thú đối với chính đối tượng đang được quán. Bài kinh nói rất chính xác: khi nhìn thân đủ lâu và đủ rõ, cái thích đối với thân rơi xuống — và chỗ rơi ấy là bất tử.
Bài này ngắn, nhưng nó là một trong những bài nói rõ nhất cơ chế của việc quán niệm: không phải đè nén, mà là thấy cho đến khi hết thích.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Niệm Xứ (Satipaṭṭhānasaṃyutta), tương ưng thứ 47.
Phẩm Chưa Từng Được Nghe (Ananussutavagga) — phẩm thứ tư của Tương Ưng Niệm Xứ.
Kinh Tham Ái (Chandasutta) — bài thứ ba mươi bảy.
"Này các tỳ-kheo, có bốn chỗ quán niệm.
Bốn ấy là gì?
Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo trú quán thân nơi thân — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Với vị ấy đang trú quán thân nơi thân như vậy, tham ái đối với thân được bỏ.
Nhờ tham ái được bỏ, bất tử được chứng ngộ.
Vị ấy trú quán thọ nơi các thọ — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Với vị ấy đang trú quán thọ nơi các thọ như vậy, tham ái đối với các thọ được bỏ.
Nhờ tham ái được bỏ, bất tử được chứng ngộ.
Vị ấy trú quán tâm nơi tâm — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Với vị ấy đang trú quán tâm nơi tâm như vậy, tham ái đối với tâm được bỏ.
Nhờ tham ái được bỏ, bất tử được chứng ngộ.
Vị ấy trú quán pháp nơi các pháp — nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã từ bỏ tham lam và ưu não ở đời.
Với vị ấy đang trú quán pháp nơi các pháp như vậy, tham ái đối với các pháp được bỏ.
Nhờ tham ái được bỏ, bất tử được chứng ngộ."
Kinh Tham Ái, bài thứ ba mươi bảy, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.