Tương Ưng Bộ · SN 35.169
Kinh Tham Nơi Vô Thường Nội Xứ
Ajjhattaaniccarāgasutta — bài thứ hai
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ hai giữ nguyên khuôn và đổi một chữ: dục thành tham.
Này các tỳ-kheo, cái gì là vô thường thì ở đó tham của các vị cần được buông bỏ.
Chanda và rāga — dục và tham — là hai chữ rất gần nhau, và kinh này thường dùng chúng cùng nhau trong một cụm chandarāga. Nhưng ở đây chúng được tách ra, và mỗi bài chỉ dùng một.
Sự tách ấy có ý nghĩa: chanda là sự muốn — cái hướng tới, cái nhắm vào. Rāga là sự dính — cái bám lại sau khi đã chạm.
Một cái là động từ hướng ngoại; một cái là trạng thái dính vào.
Và bài kệ tóm tắt phẩm ở cuối sẽ đếm: "với dục là mười tám bài" — nghĩa là ba cặp này (dục, tham, dục tham) nhân với sáu nhóm bài, thành mười tám.
Đó là cách phẩm này được đếm, và cách nó được đếm cũng là cách nó được nhớ.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Tham Nơi Vô Thường Nội Xứ (Ajjhattaaniccarāgasutta) — bài thứ hai.
"Cái gì là vô thường, này các tỳ-kheo, thì ở đó tham của các vị cần được buông bỏ.
Và cái gì là vô thường?
Con mắt là vô thường; các sắc là vô thường; nhãn thức là vô thường; nhãn xúc là vô thường; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên nhãn xúc, cái ấy cũng là vô thường.
Ở đó tham của các vị cần được buông bỏ. Cũng vậy với cái tai, cái mũi, cái lưỡi và cái thân, cùng các tiếng, mùi, vị, vật chạm, và thức, xúc, thọ của chúng.
Cái lưỡi là vô thường; các vị là vô thường; thiệt thức là vô thường; thiệt xúc là vô thường; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên thiệt xúc, cái ấy cũng là vô thường.
Ở đó tham của các vị cần được buông bỏ.
Ý là vô thường; các pháp là vô thường; ý thức là vô thường; ý xúc là vô thường; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên ý xúc, cái ấy cũng là vô thường.
Ở đó tham của các vị cần được buông bỏ.
Cái gì là vô thường, này các tỳ-kheo, thì ở đó tham của các vị cần được buông bỏ."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.