Tương Ưng Bộ · SN 35.170
Kinh Dục Tham Nơi Vô Thường Nội Xứ
Ajjhattaaniccachandarāgasutta — bài thứ ba
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Bài thứ ba ghép hai chữ lại: chandarāga — dục tham.
Này các tỳ-kheo, cái gì là vô thường thì ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ.
Đọc ba bài 168, 169, 170 liền nhau, người ta thấy một thang ba bậc: dục, tham, dục tham.
Và bậc thứ ba không phải là một bậc cao hơn — nó là một bậc đầy đủ hơn. Nó gộp cả hai.
Đó là một mô-típ rất quen trong kinh Pali: hai cái riêng, rồi một cái gộp. Ba bài, và bài thứ ba là tổng.
Nhưng có một chỗ đáng chú ý: bài thứ ba không dài hơn hai bài trước. Nó giữ nguyên độ dài và chỉ đổi cụm từ.
Nghĩa là: sự đầy đủ ở đây không được đo bằng độ dài. Nó được đo bằng chữ.
Và ba bài này là ba ô đầu của một bảng sáu nhân ba — mười tám bài — mà phẩm sẽ đi qua.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Sáu Xứ (Saḷāyatanasaṃyutta), tương ưng thứ 35.
Phẩm Sáu Mươi Phép Lặp (Saṭṭhipeyyālavagga) — phẩm thứ mười bảy của Tương Ưng Sáu Xứ.
Kinh Dục Tham Nơi Vô Thường Nội Xứ (Ajjhattaaniccachandarāgasutta) — bài thứ ba.
"Cái gì là vô thường, này các tỳ-kheo, thì ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ.
Và cái gì là vô thường?
Con mắt là vô thường; các sắc là vô thường; nhãn thức là vô thường; nhãn xúc là vô thường; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên nhãn xúc, cái ấy cũng là vô thường.
Ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ. Cũng vậy với cái tai, cái mũi, cái lưỡi và cái thân, cùng các tiếng, mùi, vị, vật chạm, và thức, xúc, thọ của chúng.
Cái lưỡi là vô thường; các vị là vô thường; thiệt thức là vô thường; thiệt xúc là vô thường; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên thiệt xúc, cái ấy cũng là vô thường.
Ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ.
Ý là vô thường; các pháp là vô thường; ý thức là vô thường; ý xúc là vô thường; và cảm thọ — lạc, khổ hay không khổ không lạc — sinh khởi do duyên ý xúc, cái ấy cũng là vô thường.
Ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ.
Cái gì là vô thường, này các tỳ-kheo, thì ở đó dục tham của các vị cần được buông bỏ."
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.