Tương Ưng Bộ · SN 45.178
Kinh Thủ Uẩn
Upādānakkhandhasutta — bài thứ một trăm bảy mươi tám
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Thủ Uẩn (Upādānakkhandhasutta) đưa ra danh sách năm thủ uẩn — năm nhóm mà người ta nắm lấy và gọi là "tôi".
Sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn.
Chữ upādāna trong tên gọi này là chỗ đáng chú ý: không phải "năm uẩn" trần trụi, mà năm uẩn đang bị nắm. Cùng năm nhóm ấy, khi không bị nắm, chỉ là năm nhóm; khi bị nắm, chúng trở thành chỗ dựng nên cái "tôi".
Bài 159 của Tương Ưng Đạo cũng dùng đúng danh sách này — ở đó nó là "các pháp cần được hiểu rõ".
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Bộc Lưu (Oghavagga) — phẩm thứ mười bốn của Tương Ưng Đạo.
Kinh Thủ Uẩn (Upādānakkhandhasutta) — bài thứ một trăm bảy mươi tám.
"Này các tỳ-kheo, có năm thủ uẩn.
Năm ấy là gì?
Đó là: sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn —
đó là năm thủ uẩn.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ năm thủ uẩn ấy, con đường tám nhánh cao quý cần được tu tập. Con đường tám nhánh cao quý ấy là gì? Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ. Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ năm thủ uẩn ấy, con đường tám nhánh cao quý này cần được tu tập."
Kinh Thủ Uẩn, bài thứ một trăm bảy mươi tám, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.