Tương Ưng Bộ · SN 45.179
Kinh Hạ Phần Kiết Sử
Orambhāgiyasutta — bài thứ một trăm bảy mươi chín
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Hạ Phần Kiết Sử (Orambhāgiyasutta) liệt kê năm kiết sử bậc thấp — năm thứ trói buộc người ta vào cõi dục.
Thân kiến, nghi hoặc, chấp trì giới cấm, dục tham, sân hận.
"Bậc thấp" (orambhāgiya) nghĩa là phần dưới: năm thứ này, khi bị đoạn trừ, người ta không còn trở lại cõi dục nữa — đó là quả Bất Lai.
Điều đáng chú ý là ba cái đầu: chúng không phải "ham muốn", mà là ba cách hiểu sai — về thân này, về sự thật, về cách tu. Ba cái ấy phải rơi trước, rồi mới đến lượt dục tham và sân hận rơi hẳn.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Đạo (Maggasaṃyutta), tương ưng thứ 45.
Phẩm Bộc Lưu (Oghavagga) — phẩm thứ mười bốn của Tương Ưng Đạo.
Kinh Hạ Phần Kiết Sử (Orambhāgiyasutta) — bài thứ một trăm bảy mươi chín.
"Này các tỳ-kheo, có năm hạ phần kiết sử.
Năm ấy là gì?
Thân kiến, nghi hoặc, chấp trì giới cấm, dục tham, sân hận —
đó là năm hạ phần kiết sử.
Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ năm hạ phần kiết sử ấy, con đường tám nhánh cao quý cần được tu tập. Con đường tám nhánh cao quý ấy là gì? Ở đây, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo tu chánh kiến — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tư duy — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh ngữ — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh nghiệp — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh mạng — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh tinh tấn — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh niệm — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ, tu chánh định — dựa trên sự xa lìa, dựa trên ly tham, dựa trên chấm dứt, hướng đến buông bỏ. Để hiểu rõ, thấu hiểu trọn vẹn, tận diệt và đoạn trừ năm hạ phần kiết sử ấy, con đường tám nhánh cao quý này cần được tu tập."
Kinh Hạ Phần Kiết Sử, bài thứ một trăm bảy mươi chín, đến đây là hết.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.