Tương Ưng Bộ · SN 12.198
Kinh Tỉnh Giác về Xúc
Sampajaññasutta — bài thứ bảy
Giới thiệu bài kinh
Bối cảnh và những chỗ dễ hiểu sai. Nên đọc nếu đây là lần đầu.
Kinh Tỉnh Giác về Xúc là bài thứ một trăm chín mươi tám của Tương Ưng Nhân Duyên, và là bài thứ bảy trong nhóm mười một bài lấy tỉnh giác làm pháp.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết xúc, không thấy xúc như thật, để có sự hiểu biết như thật về xúc, thì cần phải tỉnh giác."
Xúc không phải da chạm da. Nó là chỗ gặp của ba thứ: một giác quan, một đối tượng, và một sự nhận biết. Ba thứ ấy gặp nhau thì có một giây phút; không có chúng thì không có gì để gọi là một giây phút. Xúc xảy ra nhanh đến mức nó không có nội dung để kể.
Nhưng thứ tự ở đây đáng để ý: niệm trước, tỉnh giác sau. Giữ lại được rồi mới biết rõ.
Bài kinh không hứa gì. Nó chỉ nêu điều kiện, rồi nêu việc cần làm. Phần còn lại — như mọi khi trong Tương Ưng — là của người đọc.
Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) — bộ kinh thứ ba trong Kinh tạng Pali. Đây là Tương Ưng Nhân Duyên (Nidānasaṃyutta), tương ưng thứ 12.
Phẩm Antarapeyyāla (Antarapeyyāla) — phẩm thứ chín của Tương Ưng Nhân Duyên.
Kinh Tỉnh Giác về Xúc (Sampajaññasutta) — bài thứ bảy.
"Này các tỳ-kheo, với một người không biết xúc, không thấy xúc như thật, không biết sự sinh khởi của xúc, không thấy sự sinh khởi của xúc như thật, không biết sự chấm dứt của xúc, không thấy sự chấm dứt của xúc như thật, không biết con đường dẫn đến sự chấm dứt của xúc, không thấy con đường ấy như thật, để có sự hiểu biết như thật về xúc,
thì cần phải tỉnh giác."
Bài thứ 198.
Bản dịch tiếng Việt hiện đại, dịch từ nguyên bản Pali, đối chiếu bản Bhikkhu Sujato trên SuttaCentral. Mọi chỗ phải chọn giữa hai cách hiểu đều được ghi trong chú thích.